ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ

ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੁਆਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆਵੋਟਸ 1996 ਅਤੇ 2024 ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਦਲਿਤ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ। ਦ ਕਵਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਮਾਰਚ 1934 ਨੂੰ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਖਵਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਾਰ ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਆਊਟਲੁੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ (ਬਸਪਾ) ਬਣਾਈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• ਮਈ 1996: ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਬਸਪਾ ਵੱਲੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਸੀਟ 2,30,011 ਵੋਟਾਂ, ਯਾਨੀ 39.5 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ 10,944 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ (ਇੰਡੀਆਵੋਟਸ)।
• 2002 ਤੋਂ 2006: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਨੂੰ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣਗੇ। 9 ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਬੋਧੀ ਸਨ (ਦ ਕਵਿੰਟ)। ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਸੱਚ ਹਨ: ਉਹ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
• 4 ਜੂਨ 2024: 'ਆਪ' ਦੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਚੱਬੇਵਾਲ ਨੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਸੀਟ 3,03,859 ਵੋਟਾਂ, ਯਾਨੀ 32.22 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ। ਬਹੁਜਨ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਡੀਪੀ) ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਤਾਮਿਲ 4,621 ਵੋਟਾਂ, ਯਾਨੀ 0.49 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਨਾਲ ਸੱਤਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੇ (ਇੰਡੀਆਵੋਟਸ)। ਓਨਮਨੋਰਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੀ 1996 ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਇੱਥੋਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਥੂਥੂਕੁੜੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ।

ਅੱਜ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਆਗੂ ਨੇ, ਜਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਦਲਿਤ ਸਿੱਖ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਨਤੀਜਾ 2024 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਬੀਡੀਪੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਜੋ ਸਰੋਤ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖੇ ਗਏ, ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਅਤੇ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅੱਜ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵਜ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।