ਭਾਈ ਵੱਸਣ ਸਿੰਘ ਜ਼ਫ਼ਰਵਾਲ

ਵੱਸਣ ਸਿੰਘ ਜ਼ਫ਼ਰਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 1952 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜ਼ਫ਼ਰਵਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਧਾਰੀਵਾਲ ਮਿੱਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਦਰਜਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਵਜੋਂ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। 1980 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, 2001)। ਓਪਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ (2009) ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਮਿੱਲ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਆਗੂ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੂਨ 1984 ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੇਲੇ ਉਹ ਘਰ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ।

• 1986: ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਣੀ ਅਸਲ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੀ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਬਣ ਹੋ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸ (ਕੇਸੀਐੱਫ) ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ; ਓਪਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸ-ਜ਼ਫ਼ਰਵਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮਨਬੀਰ ਸਿੰਘ ਚਹੇੜੂ ਨੂੰ ਕੇਸੀਐੱਫ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਖੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਫ਼ਰਵਾਲ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1988 ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਕੇਸੀਐੱਫ ਵੰਡੀ ਗਈ।
• 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1986: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
• 1984 ਤੋਂ 1988: ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਪਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਅਸੀਂ ਆਈਐੱਸਆਈ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਸਾਂ।” ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕੇਸੀਐੱਫ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੂਰਪ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1995 ਜਾਂ 1996 ਤੋਂ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
• 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2001: ਮਜੀਠਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਪੁਲਿਸ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਤਲ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸ ਸਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਛੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਗੌੜੇ ਐਲਾਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
• ਲਗਭਗ 2003: ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ। ਓਪਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼-ਧ੍ਰੋਹ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮੂਹਿਕ ਕਤਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਤੱਕ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਰੀ ਹੋ ਗਏ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਮਿਓਪੈਥੀ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਦਾਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਕਟਾਉਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਪਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਕੌਮ ਉੱਤੇ ਥੋਪੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2001 ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਇੱਕ ਧੁੰਦਲੀ ਯਾਦ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਯਾਦ” ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ 1992 ਦੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਹਿਰ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।