ਭਾਈ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਰਾਜਸਥਾਨੀ
Bhai Gurjant Singh Rajasthani
ਖਾੜਕੂ ਕਮਾਂਡਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1988 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਧੜੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, 1990 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ 1991 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਭਾਈ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਖਾੜਕੂ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸ (ਕੇਸੀਐੱਫ) ਦੇ ਇੱਕ ਧੜੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਛਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਬਾਰੇ ਸਰੋਤ ਵੀ ਪਤਲੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਛੋਟਾ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1988 ਤੋਂ 1989: ਕੇਸੀਐੱਫ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਗੂ ਇੱਕ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਗੁਆ ਲਏ, 1988 ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਕੰਵਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੁਲਤਾਨਵਿੰਡ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ੋਰਸ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਸਿੰਘ ਜ਼ਫ਼ਰਵਾਲ, ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਜਵੜ ਅਤੇ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਧੜੇ ਸਨ।
- 2 ਮਾਰਚ 1990: ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ ਟਾਈਗਰ ਫ਼ੋਰਸ ਆਫ਼ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਪਿਆਰਾ ਲਾਲ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਸੀ।
- ਅਪ੍ਰੈਲ 1990: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸੀਐੱਫ ਧੜੇ, ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਦੀ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ ਟਾਈਗਰ ਫ਼ੋਰਸ ਅਤੇ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਰੈਜਮੈਂਟ (ਮੱਤੇਵਾਲ) ਨੇ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ।
- 29 ਅਗਸਤ 1991: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਸੁਮੇਧ ਸੈਣੀ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਬੰਬ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸੈਣੀ ਬਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬਾਡੀਗਾਰਡ ਮਾਰੇ ਗਏ।
- 31 ਅਗਸਤ 1991: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਛਪਿਆ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਿਲੇ; ਇਹ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਇਨਾਈਡ ਦੀ ਕੈਪਸੂਲ ਨਿਗਲ ਲਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਿਹਾ।
ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਸੀਐੱਫ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਧੜਾ ਸੰਭਾਲੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ 1990 ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਲਈ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Khalistan Commando Force, Wikipedia (the only reference that covers his career; its entries rest on books and a 1989 Ajit report, so details of his death are as that account gives them). en.wikipedia.org
- Gurbachan Singh Manochahal, Wikipedia (used for the 1990 alliance and the claim over Pyara Lal's killing). en.wikipedia.org