ਜਥੇਦਾਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ

ਜਥੇਦਾਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ, ਦੋ ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ ਜੋ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵਤੰਤਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1894 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਗੋਕੇ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਤਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਭਦਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਉਹ ਦੋ ਹੋਰ ਨਾਮੀ ਬੰਦਿਆਂ, ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1921 ਤੋਂ 1922: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤੋਸ਼ੇਖ਼ਾਨੇ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਭਾਰੀ ਤਸ਼ੱਦਦ ਸਹਿਆ।
• 8 ਫ਼ਰਵਰੀ 1924: ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਦੌਰਾਨ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਥੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਕੱਟੇ। 1926 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਈ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸੂਚੀ 13 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਤੋਂ 9 ਫ਼ਰਵਰੀ 1924 ਤੱਕ, ਅਤੇ 10 ਜਨਵਰੀ 1926 ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
• 1926 ਤੋਂ 1954: ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ 1930 ਤੋਂ 1933 ਤੱਕ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
• 1929 ਤੋਂ 1942: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1929 ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਉੱਤੇ ਵਧੇ ਟੈਕਸਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਰੋਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ, 1935 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਨਾਫ਼ਰਮਾਨੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ 1936 ਤੋਂ 1939 ਤੱਕ, ਮਾਰਚ 1942 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁੜ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜੇ ਗਏ।
• 1946 ਤੋਂ 1960: ਉਹ 1946 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ, 1952 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸੇਵਕ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ, ਅਤੇ 1953 ਤੋਂ 1960 ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸਨ।
• 1947: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰੂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭੀੜ ਨੂੰ ਰੋਕੀ ਰੱਖਿਆ।
• 28 ਜੂਨ 1948 ਤੋਂ 29 ਜੂਨ 1952: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਦੋ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: 28 ਜੂਨ 1948 ਤੋਂ 18 ਮਾਰਚ 1950 ਤੱਕ, ਜਥੇਦਾਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ 26 ਨਵੰਬਰ 1950 ਤੋਂ 29 ਜੂਨ 1952 ਤੱਕ। 18 ਮਾਰਚ 1950 ਨੂੰ ਜਥੇਦਾਰ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਉਰਾੜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ 26 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆ ਗਏ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1948 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ 1952 ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਗਏ।
• 1960: ਉਹ ਸਵਤੰਤਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, 1960 ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਇੱਕ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟੀ।
• 11 ਜਨਵਰੀ 1966: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪੋਸਟਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਲਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੈਤੋ ਵੱਲ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਥੇ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਵਜੋਂ।