ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਾਜ਼ੀ
ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰੇ, ਜੋ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਸਟੈਂਟਨ ਦੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 1984 ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਉਸ ਜੁਰਮ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।
ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਾਜ਼ੀ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਿਊਜ਼, ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਸਾਈਟ, ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ, ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਦਲੀਲ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਸਟੈਂਟਨ ਦੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਜਿਊਂਦੇ-ਜਾਗਦੇ ਜਨਤਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਿਊਜ਼ ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਰਾਂ ਛਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਵਜੋਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ 1984, ਜਿਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਸਿੱਖ ਜੀਨੋਸਾਈਡ 1984: ਆਈ-ਵਿਟਨੈੱਸ ਅਕਾਊਂਟਸ, ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਐਂਡ ਡਾਕੂਮੈਂਟਸ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1984 ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਟੈਂਟਨ ਦੇ ਪੜਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਚਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- ਨਵੰਬਰ 2016: ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਅਤੇ 1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਪਰਚਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਰਾਫ਼ੇਲ ਲੈਮਕਿਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟੈਂਟਨ ਦੇ ਅੱਠ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਤੀਜਾ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਕਿਹਾ।
- 15 ਨਵੰਬਰ 2018: ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ, ਡਾ. ਗਾਰਗਾ ਚੈਟਰਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਅਤੇ 1984 ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਨਕਾਰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੁਰਮ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸਿਆਸੀ, ਸਮਾਜੀ, ਆਰਥਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- 8 ਨਵੰਬਰ 2021: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਜੁਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾ ਜਾਂਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੁਣੀ ਹੋਈ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਛੋਟ (ਇੰਪਿਊਨਿਟੀ) ਕਿਹਾ।
- 10 ਦਸੰਬਰ 2024: ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਖਨੌਰੀ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਡੱਲੇਵਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਅਤੇ 2024 ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਬੋਲੇ।
- 23 ਅਕਤੂਬਰ 2025: ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਜੀਨੋਸਾਈਡ ਸਕਾਲਰਜ਼ ਦੀ 17ਵੀਂ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ 1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਨਲਾਈਨ ਬੋਲੇ। ਸਟੈਂਟਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਨਕਾਰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ, ਅਤੇ "ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਸਿਲਸਿਲਾ"।
- 30 ਮਈ 2026: ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇੜੇ ਡੇਹਲੋਂ ਵਿੱਚ ਜਥਾ ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਪਾਵਰ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਾਹੌਲ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਆਪ ਉਸਾਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: 1984 ਬਾਰੇ ਸਿੱਖ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਲਈ ਕਿ 1984 ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Seminar on Sikh Genocide 1984 Held at Punjabi University Patiala [Detailed Report], Sikh Siyasat News, 9 Nov 2016. sikhsiyasatnews.net
- Seminar Report: Scholars Discussed Various Aspects of Phenomenon of Genocide in Modern Era, Sikh Siyasat News, 18 Nov 2018. sikhsiyasatnews.net
- Limitations of Indian Law and Sikh Genocide 1984: Parmjeet Singh Gazi, Sikh Siyasat News, 15 Mar 2022. sikhsiyasatnews.net
- Why Success of Farmers Protest 2024-25 is Important & How it could be achieved? Parmjeet Singh Gazi, Sikh Siyasat News, 2 Jan 2025. sikhsiyasatnews.net
- Countering Denial: The Case of 1984 Sikh Genocide (speech at the International Association of Genocide Scholars), Sikh Siyasat News, 27 Oct 2025. sikhsiyasatnews.net
- Reflecting Upon Past, Analyzing Present & Predicting Future: Speech of Parmjeet Singh Gazi at Dehlon, Sikh Siyasat News, 5 Jun 2026. sikhsiyasatnews.net
- 40 Years After the November 1984: Exclusive Talk with Parmjeet Singh Gazi, Editor Sikh Siyasat, Sikh Siyasat News, 19 Oct 2024. sikhsiyasatnews.net