ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਓ.ਪੀ. ਸ਼ਰਮਾ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਕੇਪੀਐੱਸ ਗਿੱਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1 ਜਨਵਰੀ 1996 ਨੂੰ ਡੀਜੀਪੀ ਬਣੇ; 2001 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਊਂਟਰ-ਇਨਸਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ, ਜਦਕਿ ਜੂਲੀਓ ਰਿਬੇਰੋ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਓ.ਪੀ. ਸ਼ਰਮਾ 1962 ਬੈਚ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਸਰਵਿਸ (ਆਈਪੀਐੱਸ) ਅਫ਼ਸਰ ਸਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੇਡਰ ਦੇ, ਜੋ ਅਪ੍ਰੈਲ 1988 ਵਿੱਚ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਵਜੋਂ ਫ਼ੋਰਸ ਦੇ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੰਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1 ਜਨਵਰੀ 1996: ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਕੇਪੀਐੱਸ ਗਿੱਲ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (ਡੀਜੀਪੀ) ਵਜੋਂ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਅਕਤੂਬਰ 1995 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਆਈਪੀਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰ ਸਨ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੈੱਡ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਅਮਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।
- ਸਤੰਬਰ 2001: ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਐੱਸਪੀ ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸ਼ਹੀਦ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ (ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ), ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ (ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜੋ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ “ਸਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ” ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ “ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ” ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਗਿੱਲ, ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀਆਂ, ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਅਤੇ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟਾਂ ਉੱਤੇ ਕਥਿਤ ਵਧੀਕੀਆਂ ਲਈ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹੇਗੀ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਵਜੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ, ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੂਨੀਅਨ ਫ਼ਾਰ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਦੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਤੇਜਪਾਲ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਦਮ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਿਹਾ।
- ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ: ਡੀਜੀਪੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੂਬੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਜੀਪੀ ਜੂਲੀਓ ਰਿਬੇਰੋ ਨੇ ਆਊਟਲੁੱਕ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ “ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ” ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ “ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਇਨਸਾਨ” ਸਨ, ਅਤੇ ਕਿ ਗਿੱਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬੇਲਗਾਮ ਹੋਏ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅਕਸ ਬਦਲਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਿਬੇਰੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸ ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ। ਇਹ ਰਿਬੇਰੋ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਹੈ; ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: 1990ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਰਾਇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤੋਂ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ, ਲੈ ਕੇ ਰਿਬੇਰੋ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- O.P. Sharma takes over as new DGP, World Sikh News, 3 January 1996 (as reposted by Sikh Heritage Education). sikhheritageeducation.com
- Tainted cops to return medals, The Tribune, 3 September 2001. tribuneindia.com
- 'The New Chief Is Weak', an interview with Julio Ribeiro, Outlook. outlookindia.com