ਸੰਤ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਆ ਗਏ

ਕੌਣ: ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਥਾ, ਅਤੇ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ (ਰਿਟਾ.), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਮੋਰਚਾਬੰਦੀ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਈ। ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚਾ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: 15 ਦਸੰਬਰ 1983 ਨੂੰ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਉਹ ਸਰਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 20 ਜੁਲਾਈ 1982 ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਬਿਰਬਲ ਨਾਥ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਥ ਮੁਤਾਬਕ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ "ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਝਗੜੇ ਦੇ ਬਹਾਨੇ" ਉੱਥੋਂ ਗਏ; ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਉਸ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ। ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੋਰਚਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ, ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਅਤੇ ਰਸਦ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਘੇਰਾ ਅਤੇ ਪਰਕਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਦਰਲਾ ਘੇਰਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਰ ਦੋ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬੰਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਕਦਮ ਕਈ ਪੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ। ਜੁਲਾਈ 1982 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਭਾਈ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਥਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚਾ 4 ਅਗਸਤ 1982 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੋਰਚਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। 6 ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕਿੱਥੇ: ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਗੁਹਾ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮੀਰੀ, ਯਾਨੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸੱਤਾ, ਦਾ ਤਖ਼ਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਪਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ। ਬਿਰਬਲ ਨਾਥ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਸੈਨਿਕ ਬਲ ਨੇ ਹੋਸਟਲ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਥੋਂ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਭੁੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਰਵਰੀ 1984 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਉਂਤ ਛੱਡਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੇ 8 ਤੋਂ 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1984 ਤੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਲਗਭਗ 25 ਮਈ 1984 ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 5 ਤੋਂ 6 ਜੂਨ 1984 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਤੇ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤਹਿਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਮਿਲੇ।