ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਕੱਦ ਵਧਿਆ

ਕੌਣ: ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ, ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਨਵੇਂ ਥਾਪੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: 1977-1978 ਦੌਰਾਨ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਕੱਦ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਿਆ:

• ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਸਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ।
• ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ: ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ।
• ਪਤਿਤਪੁਣੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਚਾਰ: ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ।
• ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲਾਮਬੰਦੀ: ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿਰੁੱਧ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ (ਰਲਗੱਡ ਮੱਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਫ਼ਿਰਕਾ, ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ "ਜੀਵਤ ਗੁਰੂ" ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ)।

ਕਿੱਥੇ: ਪੰਜਾਬ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਲਵਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਸਰ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀ 1977-78 ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਨੇ ਉਹ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਿਆ। 1977 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਉਹ ਵਿਵਾਦਤ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ: ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚੌਕਸ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਰਵਾਇਤੀ ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਦਵਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ।

ਸੰਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ: ਸੰਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਜੀਵਤ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਉਲਟ ਸੀ (ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ)। ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲਾ ਸੀ।