ਥਾਂ

ਅੱਪਰ ਚਨਾਬ ਕਲੋਨੀ

ਥਾਂ

ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ਼ੂਪੁਰਾ ਵਿੱਚ 1915 ਤੋਂ 1919 ਦੀ ਨਹਿਰੀ ਕਲੋਨੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਰਾਲਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਅੱਪਰ ਚਨਾਬ ਨਹਿਰ ਸਿੰਜਦੀ ਸੀ; 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈ।

ਅੱਪਰ ਚਨਾਬ ਕਲੋਨੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ ਇਸ ਨੂੰ 1915 ਤੋਂ 1919 ਦੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਚਨਾ ਦੁਆਬ ਦੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ਼ੂਪੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 78,800 ਏਕੜ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਪਰ ਚਨਾਬ ਨਹਿਰ ਸਿੰਜਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਚਨਾਬ ਉੱਤੇ ਮਰਾਲਾ ਹੈੱਡਵਰਕਸ ਤੋਂ ਬੱਲੋਕੀ ਨੇੜੇ ਰਾਵੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਹਿਰ। ਅੱਪਰ ਚਨਾਬ ਨਹਿਰ ਟ੍ਰਿਪਲ ਕੈਨਾਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਬਾਕੀ ਦੋ ਅੱਪਰ ਜਿਹਲਮ ਅਤੇ ਲੋਅਰ ਬਾਰੀ ਦੁਆਬ ਨਹਿਰਾਂ ਸਨ। ਇਹ ਸਕੀਮ 1905 ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਈ ਅਤੇ 1917 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਣ ਲੱਗ ਪਈ (ਫ਼ਿਬਿਸ ਵਿਕੀ)। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਮਰਾਲਾ ਵੀਅਰ ਅਤੇ ਨਹਿਰ 1906 ਤੋਂ 1912 ਦੌਰਾਨ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਨਹਿਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 6.48 ਲੱਖ ਏਕੜ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਪਾਣੀ ਲੋਅਰ ਬਾਰੀ ਦੁਆਬ ਨਹਿਰ ਲਈ ਬੱਲੋਕੀ ਵਿਖੇ ਰਾਵੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਵਸਾਏ ਗਏ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਕਲੋਨੀ ਦੀਆਂ ਗਰਾਂਟਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਜੋ ਘੋੜੇ ਪਾਲਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਰ ਕੇ ਜਿਹਲਮ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਗਰਾਂਟਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਜੁਰਮ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇਸ ਕਲੋਨੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਵਸਨੀਕ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਵਸੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ। ਇਹ ਕਲੋਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਹਿਰੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਗੁਆਚ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਕਲੋਨੀ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਰੋਤ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦੇ।

ਇਸਦੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਵੇਖੋ

ਸਰੋਤ

  1. Punjab Canal Colonies, Wikipedia (table of colonies and the Upper Chenab and Upper Jhelum section; nothing better loaded). en.wikipedia.org
  2. Marala Headworks, Wikipedia (Upper Chenab Canal dates and command area; nothing better loaded). en.wikipedia.org
  3. Upper Chenab Canal (Triple Canal Project), FIBIS wiki (Families in British India Society). wiki.fibis.org
  4. Radcliffe Award, The Encyclopaedia of Sikhism (ed. Harbans Singh), Punjabi University, Patiala. eos.learnpunjabi.org

Suggest a correction

Found something wrong? Tell us what should change, link a source that shows it, and say why that source is right.

What you send is kept only to review the correction. Your email is never published.