ਡਾ. ਰਾਜਵੰਤ ਸਿੰਘ
Dr. Rajwant Singh
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂ: ਈਕੋਸਿੱਖ ਦੇ ਬਾਨੀ ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਆਨ ਰਿਲੀਜਨ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ।
ਡਾ. ਰਾਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ, ਜੋ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਾਲੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜਨਤਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ।
ਯੇਲ ਫ਼ੋਰਮ ਔਨ ਰਿਲੀਜਨ ਐਂਡ ਇਕਾਲੋਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਕੋਸਿੱਖ ਦੇ ਬਾਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਕੈਂਪੇਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ, ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਆਨ ਰਿਲੀਜਨ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (ਸਕੋਰ) ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਸਿੱਖ ਹਿਊਮਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਥੀਓਲੋਜੀ ਇਨ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ” ਅਤੇ “ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਐਂਡ ਕੇਅਰਿੰਗ ਫ਼ਾਰ ਦ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਇਨ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ” ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਕੋਸਿੱਖ ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਆਸਪੋਰਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਈਕੋਸਿੱਖ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਈਕੋਸਿੱਖ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ
- 2009: ਈਕੋਸਿੱਖ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਅਲਾਇੰਸ ਆਫ਼ ਰਿਲੀਜਨਜ਼ ਐਂਡ ਕਨਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਸਰ ਸੀ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਿਲ 2014 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ)।
- 2011: ਈਕੋਸਿੱਖ ਨੇ ਸਿੱਖ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਿਵਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ 14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 2019: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀ ਮੀਆਵਾਕੀ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ, ਯਾਨੀ ਦੇਸੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਬਿਜਾਈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ 550 ਰੁੱਖ ਲਾਏ ਗਏ।
- 20 ਮਾਰਚ 2022: ਰਾਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ 400 ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ: ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਦਿੱਲੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ, ਡਰਬੀਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਰੀ ਵਿੱਚ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਾਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
- ਈਕੋਸਿੱਖ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅੰਕੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ: 2024 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 850 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 1,580 ਜੰਗਲ। ਇਹ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਹਨ।
5 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਨੇ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਸਕੋਰ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਰਾਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਲੀਜਨ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਭਰੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਅਤੇ ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Sikhism (Forum on Religion and Ecology, people and organisations), Yale Forum on Religion and Ecology. fore.yale.edu
- EcoSikh, Wikipedia. en.wikipedia.org
- US-based Sikh organisation plants 400 sacred forests as part of climate action (20 Mar 2022), The Tribune. tribuneindia.com
- Sikhs hopeful on anniversary of shooting (1 Aug 2013), Religion News Service. religionnews.com
- Rajwant Singh, co-founder of EcoSikh, Indiaspora 250 Moments. 250moments.indiaspora.org