ਥਾਂ
ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ
ਮਿਲਵਾਕੀ ਦਾ ਉਪਨਗਰ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵਾਈਟ ਸੁਪਰੀਮੇਸਿਸਟ ਨੇ 5 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਵਾਕੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੱਸਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਹੈ। ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕਲੇਕਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ, ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 5 ਅਗਸਤ 2012: ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ 911 ਕਾਲਾਂ ਸਵੇਰੇ 10:26 ਵਜੇ ਆਈਆਂ, ਵੇਡ ਮਾਈਕਲ ਪੇਜ, ਆਰਮੀ ਦਾ 40 ਸਾਲਾ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਈਟ ਸੁਪਰੀਮੇਸਿਸਟ ਬੈਂਡ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਆਗੂ, 9 ਐੱਮਐੱਮ ਦੇ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਛੇ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਸਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕਲੇਕਾ (65), ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ (39), ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ (41), ਸੀਤਾ ਸਿੰਘ (41), ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ (49) ਅਤੇ ਸੁਵੇਗ ਸਿੰਘ (84)। ਕਲੇਕਾ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਉਦੋਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
- ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਬ੍ਰਾਇਨ ਮਰਫ਼ੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਪਹਿਲੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਨੌਂ ਵਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰ। ਅਫ਼ਸਰ ਸੈਮ ਲੇਂਡਾ ਪੇਜ ਨੂੰ ਰਾਈਫ਼ਲ ਨਾਲ ਗੋਲੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੇਜ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਅਗਸਤ 2012: ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਲਾਰੇ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਭਾਵਾਂ (ਵਿਜਿਲ) ਨੇ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਦੁੱਖ ਅੱਧਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਤੰਬਰ 2012: ਡਿੱਕ ਡਰਬਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਸੀਨੇਟ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ “ਅੰਕੜਾ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ” ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਜਸਟਿਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ “ਸਿੱਖ” ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।
- 2015: ਐੱਫਬੀਆਈ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਜੋ ਅੰਕੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਅਰਬਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਏਸ਼ੀਆ ਸਮਾਚਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੇ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
- 2 ਮਾਰਚ 2020: ਬਾਬਾ ਪੰਜਾਬ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਲਕਵਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਦੇਹਾਂਤ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਗਈਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਨਫ਼ਰਤ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।
- 5 ਅਗਸਤ 2022: ਦਸਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਉੱਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਸਭਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ ਟੋਨੀ ਐਵਰਜ਼ ਵੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਸਟਾਕਟਨ ਤੋਂ ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ ਤੱਕ 2,700 ਮੀਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਅਰਥ ਹਨ। ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਵਜੋਂ ਜੁੜੇ ਛੇ ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੁਰਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਵਰਗ ਵਜੋਂ ਗਿਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸਰੋਤ
- Sikh temple president died 'protecting our church' (6 Aug 2012), CBS News. cbsnews.com
- Sikh leader, cops hailed as Wis. rampage heroes, CBS News. cbsnews.com
- Wisconsin officers narrate Sikh temple shooting, CBS News. cbsnews.com
- Alleged gunman in Wisconsin Sikh temple attack ID'd as Army veteran; FBI explores links to white supremacists, NBC News. nbcnews.com
- Sikh community: 'Grief shared is grief halved' (Reuters, 10 Aug 2012), The Christian Science Monitor. csmonitor.com
- Senate Subcommittee Hearing Focuses on Hate Crimes in Wake of Sikh Temple Shooting (25 Sep 2012), The Leadership Conference on Civil and Human Rights. civilrights.org
- FBI now tracks hate crimes against Sikhs, Hindus, Arabs (28 Mar 2015), Asia Samachar. asiasamachar.com
- Victim of 2012 Wisconsin gurdwara shooting in US dies after 8 years (5 Mar 2020), The Tribune. tribuneindia.com
- Sikh Temple of Wisconsin remembers 10th anniversary of shooting (Aug 2022), FOX6 Milwaukee. fox6now.com