ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ
Bhagat Singh Thind
ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1918 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1923 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਬਨਾਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਕੇਸ ਹਾਰੇ, ਜਦੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਗੋਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਬਣੇ।
ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਸਨ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਏ, ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਅਤੇ 1923 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਉਹ ਕੇਸ ਹਾਰੇ ਜਿਸ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ "ਗੋਰੇ" ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਪੈਸੇਫ਼ਿਕ ਕੋਸਟ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੋਢੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਸਰਵਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 3 ਅਕਤੂਬਰ 1892 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਾਰਾਗੜ੍ਹ ਤਲਵਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ 1913 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਿਆਟਲ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਬਰਕਲੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਓਰੇਗਨ ਦੇ ਐਸਟੋਰੀਆ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਐਸਟੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਉੱਥੇ ਹੀ, ਫ਼ਿਨਿਸ਼ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਾਰਕ ਸਰਵਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ 1914 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਮੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1917 ਤੋਂ 1918: ਪਾਰਕ ਸਰਵਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 1917 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਕੈਂਪ ਲੂਈਸ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਅਤੇ 1918 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਸਹਿਤ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਸਤਾਰਧਾਰੀ ਫ਼ੌਜੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੂਸੀ ਡੇਵਿਸ ਦੇ ਆਰਕਾਈਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਕੈਪਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
- 1918 ਤੋਂ 1920: ਇੱਕ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਨੈਚੁਰਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਮਗਰੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੀ ਹੁਕਮ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ। ਨਵੰਬਰ 1920 ਵਿੱਚ ਓਰੇਗਨ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਦਲੀਲ ਮੰਨਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੋਰੇ ਬੰਦੇ ਵਾਲਾ ਸਲੂਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 1923: ਅਮਰੀਕਾ ਬਨਾਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ "ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਖ਼ੂਨ ਵਾਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ" ਗੋਰਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਾਰਕ ਸਰਵਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਸਿੱਖ" ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ, ਅਤੇ ਪਾਰਕ ਸਰਵਿਸ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ "ਹਿੰਦੂ" ਕਿਹਾ। ਯੂਸੀ ਡੇਵਿਸ ਦਾ ਆਰਕਾਈਵ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਕੇ ਦਰਜਨਾਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੋਢੀਆਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਗਈ।
- 1935: ਪਾਰਕ ਸਰਵਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣੇ। ਯੂਸੀ ਡੇਵਿਸ ਦਾ ਆਰਕਾਈਵ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ 1946 ਦੇ ਲੂਸ-ਸੈਲਰ ਐਕਟ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।
- 15 ਸਤੰਬਰ 1967: ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ।
ਪਾਰਕ ਸਰਵਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਬਣੇ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਅੰਟ ਰੋਡ ਟੂ ਰਿਐਲਿਟੀ, ਸਾਇੰਸ ਆਫ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿਦ ਗੌਡ ਅਤੇ ਦ ਪਰਲ ਆਫ਼ ਗਰੇਟੈਸਟ ਪ੍ਰਾਈਸ ਗਿਣਦਾ ਹੈ। 1930 ਵਿੱਚ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਸੌਂਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਮਾਈ ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ "ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਡਾ. ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਨੂੰ" ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Bhagat Singh Thind, National Park Service. home.nps.gov
- United States v. Bhagat Singh Thind, 261 U.S. 204 (1923), Supreme Court of the United States, text at the Legal Information Institute, Cornell Law School. law.cornell.edu
- Timeline 1923-1945: Hard Times, Punjabi and Sikh Diaspora Digital Archive, University of California, Davis. punjabidiaspora.ucdavis.edu
- Timeline 1946-1964, Punjabi and Sikh Diaspora Digital Archive, University of California, Davis. punjabidiaspora.ucdavis.edu
- My Mother India (Dalip Singh Saund), dedication, 1930, Pacific Coast Khalsa Diwan Society, Stockton, 1930 (scan on the Internet Archive). archive.org
- Bhagat Singh Thind (used for his books and for the dates that differ from the Park Service, because nothing better loaded), Wikipedia. en.wikipedia.org