ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਆਈਐੱਸਵਾਈਐੱਫ)

ਇਹ ਕੀ ਹੈ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਏਸ਼ੀਆ ਸਮਾਚਾਰ (2020) ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਈਐੱਸਵਾਈਐੱਫ 23 ਸਤੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਵਾਲਸਾਲ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ, ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ, ਬਣੀ। ਇਹ ਏਆਈਐੱਸਐੱਸਐੱਫ ਦੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਿੰਗ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੜਨਾ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਆਗੂ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ: ਇਸ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਰੋਤ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹਨ। ਦ ਕਵਿੰਟ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਿਹੜਾ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਏਆਈਐੱਸਐੱਸਐੱਫ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਈ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ 6 ਜੂਨ 1984 ਨੂੰ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ (ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ; ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ), ਯਾਨੀ ਵਾਲਸਾਲ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਿਲਾਂ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਬਣਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿਚਿਨ ਦੇ ਡਾ. ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਡਾ. ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਰਾਏ 1987 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਗਏ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ: ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੰਥਕ ਦਲ, ਜੋ ਰੋਡੇ ਦਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਯੂਕੇ। ਦ ਕਵਿੰਟ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਸਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਧੜੇ ਦਾ ਆਗੂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇ, ਜਸਬੀਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਨੇ ਰੋਡੇ ਧੜੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1984: ਵਾਲਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣੀ।
• 2001: ਯੂਕੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਟੈਰਰਿਜ਼ਮ ਐਕਟ 2000 ਹੇਠ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 17 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਬਣੇ ਇੱਕ ਹੁਕਮ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ 18 ਮਾਰਚ 2016 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ (legislation.gov.uk)। ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸਰੋਤ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।
• ਭਾਰਤ ਇਸ ਨੂੰ "ਅੱਤਵਾਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ" ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ 2002 ਦੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ ਹੇਠ ਲੱਗੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਕੋਡ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ ਕਵਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਫ਼ਾਇਨਾਂਸ ਨੇ ਆਈਐੱਸਵਾਈਐੱਫ ਅਤੇ ਬੀਕੇਆਈ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ "ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਹਿੰਸਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਗਰੁੱਪ" ਕਿਹਾ।
• 2 ਦਸੰਬਰ 2023: ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਆਈਐੱਸਵਾਈਐੱਫ ਅਤੇ ਕੇਐੱਲਐੱਫ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਲਾ ਮੁਖੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ "ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅੱਤਵਾਦੀ" ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚਲੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਲਜ਼ਾਮ: ਦ ਕਵਿੰਟ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਆਈਐੱਸਵਾਈਐੱਫ ਕਤਲਾਂ, ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਅਗਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ 1997 ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਥੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲਖਬੀਰ ਰੋਡੇ ਦੀ ਹਵਾਲਗੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੰਗੀ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਹਕੂਮਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ; ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ। ਰੋਡੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਐੱਸਵਾਈਐੱਫ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੌਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।