ਅਜਨਾਲਾ

ਅਜਨਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜੇ ਮਾਝੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ। ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ: 1857 ਦਾ ਇੱਕ ਖੂਹ ਅਤੇ 2023 ਦਾ ਇੱਕ ਥਾਣਾ।

ਖੂਹ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਫ਼ਰੈਡਰਿਕ ਕੂਪਰ ਮੁਤਾਬਕ, 26ਵੀਂ ਬੰਗਾਲ ਨੇਟਿਵ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਦੇ 282 ਸਿਪਾਹੀ, ਜੋ 1857 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਛਾਉਣੀ ਤੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲੇ ਸਨ, ਫੜ ਲਏ ਗਏ, ਅਜਨਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਇੱਕ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਖੂਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਹੁਣ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਖੂਹ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਗੰਜ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੋਚਰ ਮੁਤਾਬਕ ਦਸੰਬਰ 2012 ਤੋਂ ਹੋਈ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 90 ਖੋਪੜੀਆਂ, 170 ਸਾਬਤ ਜਬਾੜੇ, ਖੋਪੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 26 ਪਿੰਜਰ ਅਤੇ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੰਦ ਮਿਲੇ, ਨਾਲ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਦੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਗ਼ਮੇ। ਫ਼ਰੰਟੀਅਰਜ਼ ਇਨ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ 2022 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੇ.ਐੱਸ. ਸਹਿਰਾਵਤ ਹਨ, ਪਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਬੰਗਾਲ, ਬਿਹਾਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਲਗ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ 1947 ਦੇ ਪੀੜਤ ਸਨ: ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਕਾ 1856 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਥਾਣਾ।

• 23 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023: ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਭਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਲਵਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਅਜਨਾਲਾ ਥਾਣੇ ਗਏ, ਜੋ ਅਗਵਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉੱਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਗਏ, ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਝੜਪ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਣੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਡਾਂਗਾਂ ਸਮੇਤ ਥਾਣੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ: ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਭਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੇਸ ਸਬੂਤਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
• 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਤੋਂ: ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਅਤੇ 35 ਦਿਨ ਚੱਲੀ ਭਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਸਾਮ ਦੇ ਡਿਬਰੂਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ।
• 22 ਅਤੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਨਾਲਾ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਦਿਹਾਤੀ) ਪੁਲਿਸ ਨੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਬਰੂਗੜ੍ਹ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਦੇ ਰਿਮਾਂਡ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਐੱਫਆਈਆਰ ਹਨ।

ਅੱਜ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ। ਅਜਨਾਲਾ ਹੁਣ ਉਹ ਕੇਸ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਐੱਮਪੀ ਨੂੰ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਐਕਟ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।