ਖਿਆਲਾ ਪਿੰਡ

ਖਿਆਲਾ ਕਲਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਖਿਆਲਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਅਜਨਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ 751 ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ 4,128 ਲੋਕ ਗਿਣੇ ਗਏ (census2011.co.in)। ਇਹ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਹਬੇਗ ਜਾਂ ਸ਼ਬੇਗ ਸਿੰਘ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਥੇ 1 ਮਈ 1924 ਨੂੰ ਭੰਗੂ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮਈ 1984 ਵਿੱਚ ਦ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ “ਖਿਆਲਾ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ” ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ। shaheed-khalsa.com ਉੱਤੇ ਡਾ. ਜੀ.ਐੱਸ. ਗਰੇਵਾਲ ਦੀ ਲਿਖੀ ਜੀਵਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਸਰਦਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਪਹਿਲਾਂ ਖਿਆਲਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਸਿੰਘਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ 100 ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੰਬੜਦਾਰ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼ ਭਾਈ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਸੀ (ਸਿੰਘਸਟੇਸ਼ਨ ਭੰਗੂ ਜੋੜਦਾ ਹੈ), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 11 ਅਗਸਤ 1740 ਨੂੰ ਮੱਸਾ ਰੰਘੜ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਉੱਤੇ “ਹਵਾਲਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ” ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਵਾਇਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1 ਮਈ 1924: ਖਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
• ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ, ਪੜ੍ਹਨ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (shaheed-khalsa.com)।
• 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1976: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚੋਂ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਖਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਰਹਿਣ ਆਈ।
• ਜੂਨ 1984: ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀ ਦੇਹ 7 ਜੂਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤਹਿਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀ।

ਅੱਜ ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਅਰਥ ਹਨ। ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲਾ ਉਸ ਜਨਰਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵੇਖੇ ਸਰੋਤ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।