ਉੱਜਲ ਦੁਸਾਂਝ
Ujjal Dosanjh
ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਵਕੀਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਣ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ਰਵਰੀ 1985 ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਦੀ ਛੜ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ, ਇਸ ਦੇ 33ਵੇਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ (2000), ਫ਼ੈਡਰਲ ਲਿਬਰਲ ਐੱਮਪੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ।
ਉੱਜਲ ਦੁਸਾਂਝ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ। ਦ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਸਤੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੁਸਾਂਝ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਲਾਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਈਮਨ ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ, ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਕਾਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
1985 ਦਾ ਹਮਲਾ: ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਆਜ਼ਾਦ ਵਤਨ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰੇਆਮ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਇਸ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਰਵਰੀ 1985 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਸਟੀਲ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਛੜ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1985 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬ੍ਰਾਇਨ ਮਲਰੋਨੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਵਾਪਰੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲਗਭਗ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ 80 ਟਾਂਕੇ ਲੱਗੇ।
ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1979 ਅਤੇ 1983 ਦੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਪੀ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਹਾਰ ਗਏ, ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ। 1995 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੇ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਨਵੰਬਰ 1998 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਹੇਅਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਦੁਸਾਂਝ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹੇਅਰ ਦਾ ਦੋਸਤ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਪੀ ਦੇ ਆਗੂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਗਲੈੱਨ ਕਲਾਰਕ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਬਣੇ; ਸਿੱਖ ਹੈਰੀਟੇਜ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਇਸ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 2000 ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦਾ 33ਵਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਗਿਣਦਾ ਹੈ। 27 ਅਕਤੂਬਰ 2000 ਨੂੰ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕ “ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈਣਗੇ”। ਉਹ 2001 ਦੀ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਏ ਅਤੇ 2004 ਤੱਕ ਵਕਾਲਤ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ।
ਓਟਾਵਾ ਵਿੱਚ: 2004 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਟਾਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਪਾਲ ਮਾਰਟਿਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸਾਊਥ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਮੇਜਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ।
ਕਿਸ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਸਿੱਖ ਵਤਨ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਣ ਮਗਰੋਂ 1985 ਵਿੱਚ ਕੁੱਟੇ ਜਾਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ੈਡਰਲ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਲਈ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Ujjal Dosanjh, The Canadian Encyclopedia. thecanadianencyclopedia.ca
- Air India Flight 182 Bombing (Kim Bolan, 31 March 2017), The Canadian Encyclopedia. thecanadianencyclopedia.ca
- Sikh Editor Murdered (article first published in 1998), The Canadian Encyclopedia. thecanadianencyclopedia.ca
- Sikh Heritage Museum of Canada timeline (2000 entry), Sikh Heritage Museum of Canada. shmc.ca