ਕਰਪਾਲ ਸਿੰਘ
Karpal Singh
ਪੀਨਾਂਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ, ਜੇਲੂਤੋਂਗ ਦਾ ਟਾਈਗਰ; 1978 ਤੋਂ 1999 ਅਤੇ 2004 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ, ਡੀਏਪੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਨੂੰ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ।
ਕਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ, ਜੋ "ਜੇਲੂਤੋਂਗ ਦਾ ਟਾਈਗਰ" ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1940 ਨੂੰ ਪੀਨਾਂਗ ਦੇ ਜੌਰਜ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਸਮਾਚਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਮਲੇਸ਼ੀਆਕਿਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 1970 ਤੱਕ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਐਕਸ਼ਨ ਪਾਰਟੀ (ਡੀਏਪੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਬਿਹਾਰਪ੍ਰਭਾ ਨਿਊਜ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕੌਮੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣੇ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1978 ਤੋਂ 1999: ਪੀਨਾਂਗ ਦੇ ਜੇਲੂਤੋਂਗ ਤੋਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ। ਉਹ 1999 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਏ (ਬਿਹਾਰਪ੍ਰਭਾ ਨਿਊਜ਼)।
- ਅਕਤੂਬਰ 1987: ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਲਾਲਾਂਗ ਦੌਰਾਨ ਇੰਟਰਨਲ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਐਕਟ ਹੇਠ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਜਨਵਰੀ 1989 ਤੱਕ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਰਹੇ, ਮਾਰਚ 1988 ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਿਹਾਈ ਨਾਲ। ਮਲੇਸ਼ੀਆਕਿਨੀ ਦੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਿਆ।
- 2004 ਤੋਂ 2014: ਬੂਕਿਤ ਗੇਲੂਗੋਰ ਤੋਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਡੀਏਪੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ। ਬਿਹਾਰਪ੍ਰਭਾ ਨਿਊਜ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2008 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
- 2005: ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ (ਏਸ਼ੀਆ ਸਮਾਚਾਰ)।
- 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2014: ਪੇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਗੁਆ ਟੈਂਪੁਰੁੰਗ ਨੇੜੇ ਨਾਰਥ-ਸਾਊਥ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸਵੇਅ ਉੱਤੇ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸਹਾਇਕ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ (ਬਿਹਾਰਪ੍ਰਭਾ ਨਿਊਜ਼)। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਆਉਣ ਮਗਰੋਂ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਜੌਰਜ ਟਾਊਨ ਦੇ ਬਾਤੂ ਗਾਂਤੋਂਗ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ (ਦ ਸਟਾਰ)।
ਏਸ਼ੀਆ ਸਮਾਚਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ, ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਜੁਰਮਾਂ ਲਈ, ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਅਦਾਲਤੀ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨਵਰ ਇਬਰਾਹੀਮ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੈਡੀਸ਼ਨ ਐਕਟ ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਸਮਾਚਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਲੇਸ਼ੀਆਕਿਨੀ ਦਾ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਨਸਲੀ, ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਿੱਖ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ। ਇਸ ਸਾਈਟ ਦੀ ਮਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Full state honour at Indo-Malaysian leader Karpal Singh's funeral (20 April 2014), Biharprabha News. news.biharprabha.com
- Karpal Singh cremated after emotional farewell (20 April 2014), The Star (Malaysia). thestar.com.my
- Remembering Karpal Singh: a legend in law, human rights and politics (Sarjit Kaur, 3 April 2024), Asia Samachar. asiasamachar.com
- Column on Karpal Singh's tenth death anniversary (Martin Vengadesan, 18 April 2024), Malaysiakini. malaysiakini.com
- Karpal Singh (date and place of birth, Internal Security Act detention dates; used because nothing better loaded), Wikipedia. en.wikipedia.org