ਰੇਸ਼ਮਾ

ਰੇਸ਼ਮਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹਨ, ਪੰਥ ਦੀ ਹਸਤੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਦਰਗਾਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਦੀ ਔਲਾਦ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਡਾਅਨ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 1947 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਜਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਬੀਲਾ ਵੰਡ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕਰਾਚੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਲਗਭਗ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਉੱਤੇ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ “ਲਾਲ ਮੇਰੀ” ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਇਆ; ਇਹ ਇੱਕਦਮ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਨੂੰ 1968 ਦੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਉਹ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੋਵਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ ਅਤੇ ਦਮਾ ਦਮ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ ਹਨ (ਡਾਅਨ)। ਡੀਐੱਨਏ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਸੁਭਾਸ਼ ਘਈ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਹੀਰੋ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਤੀ, ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇਸ ਦਾ ਸਾਲ 1983 ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇਹ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੁਸੈਨ ਝੱਲਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2006 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੱਸ ਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ (ਡਾਅਨ)।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• ਲਗਭਗ 1947: ਬੀਕਾਨੇਰ ਨੇੜੇ ਜਨਮ; ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਕਰਾਚੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਲਗਭਗ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ: ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
• 1983: ਹੀਰੋ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਤੀ ਗਈ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
• 3 ਨਵੰਬਰ 2013: ਗਲੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮਗਰੋਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਤਾਲੀਮ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼, ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ, ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।