ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ

ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ (ਬਸਪਾ) ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਕਤ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚਕਾਰ ਕੜੀ ਹੈ।

ਜ਼ਿੰਦਗੀ। ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਮਾਰਚ 1934 ਨੂੰ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖਵਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਆਊਟਲੁੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ ਨਿਊਜ਼ ਮਿੰਟ ਇੱਕ ਆਮ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਨ ਕੌਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਰੋਪੜ ਤੋਂ ਬੀਐੱਸਸੀ ਕੀਤੀ। ਆਊਟਲੁੱਕ ਅਤੇ ਦ ਕੁਇੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 1957 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਡਿਫ਼ੈਂਸ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਡੀਆਰਡੀਓ) ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ। ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ (ਰਾਊਂਡ ਟੇਬਲ ਇੰਡੀਆ)। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1960 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਦੀ ਐਕਸਪਲੋਸਿਵਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਲੈਬੋਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਜਯੰਤੀ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਰੱਦ ਹੋਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ (ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ)। ਆਊਟਲੁੱਕ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1965 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡੀ; ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ 1964 ਵਿੱਚ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1978: ਪੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਾਮਸੇਫ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
• 1981: ਡੀਐੱਸ-4, ਯਾਨੀ ਦਲਿਤ ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ ਸਮਾਜ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਮਿਤੀ, ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕਦਮ ਸੀ।
• 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1984: ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• 1995: ਬਸਪਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਮਾਇਆਵਤੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
• 1996: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਸੀਟ 2,30,011 ਵੋਟਾਂ (39.50 ਫ਼ੀਸਦੀ) ਨਾਲ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕਮਲ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ 10,944 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• 2001: ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਾਰਸ ਐਲਾਨਦੇ ਹਨ।
• ਮਾਰਚ 2002: ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ, 14 ਅਕਤੂਬਰ 2006, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣਗੇ।
• 9 ਅਕਤੂਬਰ 2006: ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਮਗਰੋਂ 72 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ, ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਦੋ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣਗੇ; ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਬੋਧੀ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌੜਾਂ ਉੱਤੇ। ਇੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਸਰੋਤ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖੇ ਗਏ, ਉਹ ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਨਹੀਂ।

ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦ ਕੁਇੰਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਲਿਤ ਲਹਿਰ ਦਾ ਬਹੁਜਨ ਨਾਇਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। 1996 ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚੋਣ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਪ ਹੈ।