ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ
SGPC elections
ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੀ 90-45 ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁਨ ਜਿੱਤ
ਕੌਣ: ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦਾ ਧੜਾ ਬਨਾਮ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਧੜਾ।
ਕੀ ਹੋਇਆ: "ਸਿੱਖ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ" ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 17 ਜਨਵਰੀ 1965 ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ। ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਧੜੇ ਨੇ 135 ਵਿੱਚੋਂ 90 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਧੜੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 45 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਕਿੱਥੇ: ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ।
ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਇਸ ਨੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਪੰਥ ਦੀ ਮੁੱਖ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ 2 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1 ਦੀ ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਹ ਸੰਸਥਾਈ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਨਵੰਬਰ 1967 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੱਕ ਉਹ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਰਹੇ।
ਸੰਸਥਾਈ ਅਸਰ: 1965 ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ 1925 ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ: ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਚੋਣ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ, ਨਤੀਜਾ ਸਾਫ਼ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬਦਲੀ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸੰਸਥਾਈ ਖ਼ੂਬੀ ਦੀ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ (ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ) ਪਰਖ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ 1925 ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਟਾਈਮਲਾਈਨ ’ਤੇ ਪੜ੍ਹੋਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Fateh Singh, Sant (1911-1972), The Encyclopaedia of Sikhism (Punjabi University, Patiala). eos.learnpunjabi.org
- Punjabi Suba Movement, The Encyclopaedia of Sikhism (Punjabi University, Patiala). eos.learnpunjabi.org