ਬਨਾਰਸ (ਵਾਰਾਣਸੀ)

ਵਾਰਾਣਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ ਜਾਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਹੈ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੇੜੇ ਰਘੂ ਅਤੇ ਘੁਰਬਿਨੀਆ ਦੇ ਘਰ, ਚਮੜੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਨੀਵਾਂ ਜਨਮ ਰੂਹਾਨੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• ਫ਼ਰਵਰੀ 1507: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਚਤੁਰ ਦਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਬਾਗ਼ ਉਸ ਬਾਗ਼ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 23 ਨਵੰਬਰ 1969 ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ 500ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ, ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ।
• 1666: ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਭਾਈ ਜਵਾਹਰੀ ਮੱਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸੰਗਤ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਈ ਕਲਿਆਣ ਮੱਲ ਦੇ ਘਰ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੜੀ ਸੰਗਤ ਹੈ।
• 1670: ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪੰਜ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਬਨਾਰਸ ਭੇਜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰਾਅ ਤੋਂ ਨਿਰਮਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿੱਦਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅੱਜ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਰਮਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਿਆਲਾ ਵਜੋਂ ਕਾਇਮ ਹੈ।
• 2019: ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਤਾਮਿਲ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਬਣੇ ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਚਮੜੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦਰਜ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਹਾਜ਼ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਲੇ ਵਿੱਦਿਆ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।