ਪਰਮਰਾਜ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ
Paramraj Singh Umranangal
ਆਈਪੀਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰ, ਜੋ 2019 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ 2015 ਦੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਹੋਇਆ; 2019 ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁਅੱਤਲ ਹੋਇਆ, ਜੁਲਾਈ 2024 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹਾਲ ਹੋਇਆ; ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਰਮਰਾਜ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਪੰਜਾਬ ਕੈਡਰ ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਸਰਵਿਸ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੈਂਕ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (ਆਈਜੀਪੀ) ਹੈ। 14 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਪੁਲਿਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ (ਐੱਸਆਈਟੀ) ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਹਨ, ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 14 ਅਕਤੂਬਰ 2015: ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਗਾੜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ। ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
- 18 ਫ਼ਰਵਰੀ 2019: ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
- 2019 ਤੋਂ 2021: ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁਅੱਤਲ ਹੋਇਆ: ਫ਼ਰਵਰੀ 2019, ਨਵੰਬਰ 2020 ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ। ਦੋ ਹੁਕਮ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਬਾਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਦਰਜ ਐੱਫਆਈਆਰ ਬਾਰੇ।
- ਸਤੰਬਰ 2020 ਅਤੇ 15 ਜਨਵਰੀ 2021: ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਜੀਪੀ ਸੁਮੇਧ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੀ। ਐੱਸਆਈਟੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੈਣੀ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਸੈਣੀ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਮੋਗਾ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤਾਕਤ ਵਰਤਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਕੋਰਟ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ 9 ਫ਼ਰਵਰੀ 2021 ਲਈ ਤਲਬ ਕੀਤਾ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
- 2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2024: ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੀਡਬਲਯੂਪੀ 3087 ਆਫ਼ 2023 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੁਅੱਤਲੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਟੈਂਪਟ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਰਟ ਨੇ 5 ਜੁਲਾਈ 2024 ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਊਟੀ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
- 11 ਜੁਲਾਈ 2024: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਡਿਊਟੀ ਲਈ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮੁਅੱਤਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੁਅੱਤਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨਾਮਜ਼ਦ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਹੀਂ, ਦੋਸ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਨਾ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਾ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- SIT arrests IGP Umranangal in Behbal Kalan firing case, The Tribune, 18 February 2019. tribuneindia.com
- Chargesheet filed against Saini, Umranangal in police firing case, The Tribune, 16 January 2021. tribuneindia.com
- 5 years after suspension over police firing incidents, Punjab IPS officer Paramraj Umranangal reinstated, The Tribune, 11 July 2024. tribuneindia.com