ਬਾਬਾ ਲਖਮੀ ਦਾਸ

ਬਾਬਾ ਲਖਮੀ ਦਾਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਖਮੀ ਚੰਦ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫ਼ਰਵਰੀ 1497 ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਬਣੇ, ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬੇਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1555 ਨੂੰ ਰਾਵੀ ਕੰਢੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਗੁਰਿਆਈ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਰਹੇ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਬਾਰੇ ਐਂਟਰੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਕਰ ਕੇ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਗਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, 13 ਜੂਨ 1539 ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦਾ ਵਾਰਸ ਥਾਪਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੂਜੇ ਨਾਨਕ ਬਣੇ। ਇਹ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਖਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੇ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਆਪਣੇ ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ: ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਚੋਲਾ, ਜੋ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਮੰਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਨਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਸਾਖੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਤਰੀਕ ਵਾਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 12 ਫ਼ਰਵਰੀ 1497: ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ।
• 13 ਜੂਨ 1539: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਸਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਾਰਸ ਥਾਪਦੇ ਹਨ।
• 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1555: ਰਾਵੀ ਕੰਢੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਡੇਰੇ ਵਜੋਂ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬੇਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਛਪਿਆ ਰਿਕਾਰਡ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।