ਭਾਈ ਚੇਤ ਸਿੰਘ

ਭਾਈ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ, ਯਾਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: 4 ਜੁਲਾਈ 1955 ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ, ਜਨਵਰੀ 1961 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਅੰਤ, ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1961 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 4 ਜੁਲਾਈ 1955: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੋਰਚੇ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਲੰਗਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਇੱਕ ਭਾਈ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਸੁੱਟੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ-ਪੱਥਰ ਸੁੱਟੇ।
• 9 ਜਨਵਰੀ 1961: ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਈ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜੂਸ ਦਾ ਗਲਾਸ ਲੈ ਕੇ 22 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਤੋੜਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
• 24 ਨਵੰਬਰ 1961: ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅੱਛਰ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸ਼ਰਮ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਗਿਆਨੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਦੇ 29 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿੱਤੇ ਬਚਨ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਨਖ਼ਾਹ ਲਾਈ: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰੋਜ਼ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਪਾਠ, 125 ਰੁਪਏ ਦਾ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਸੰਗਤ ਦੇ ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨੇ।

ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਉਸ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਜੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੂਸ ਦੇ ਗਲਾਸ ਨਾਲ ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦਾ 22 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ। ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਕੋਈ ਤਰੀਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।