ਡੀਆਈਜੀ ਏ.ਐੱਸ. ਅਟਵਾਲ

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ, ਜੋ ਏ.ਐੱਸ. ਅਟਵਾਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਇੰਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਡੀਆਈਜੀ) ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਫ਼ਰਵਰੀ 1943 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਰੇਂਜ ਦੇ ਡੀਆਈਜੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਮੈਡਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਢੰਗ ਕਰ ਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮੋਰਚਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1983: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚੋਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਡੀਗਾਰਡਾਂ ਤੇ ਕਾਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੀਟਰ ਦੂਰ। ਰਾਮਚੰਦਰ ਗੁਹਾ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਇੰਡੀਆ ਆਫ਼ਟਰ ਗਾਂਧੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਕਰੋਲ ਨੇ ਛਾਪਿਆ, ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇੜਿਓਂ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗੁਹਾ ਇਹ ਵੀ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਤਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਹੋਰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
• 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1983: ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਟਵਾਲ ਦੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਈ ਬੇਅਦਬੀ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਸਭ ਨੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਸੰਤ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗੋਲੀਆਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਚੱਲੀਆਂ ਜਾਂ ਬਾਹਰੋਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਨਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ “ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ” ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ, ਅਤੇ ਕਿ ਉਹ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਇਹ ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਹਨ (ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ, ਦੂਜੀ ਜਿਲਦ, ਅੰਤਿਕਾ 36, ਸਫ਼ਾ 330)।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਕਤਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਅਦਬੀ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਗੁਹਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਮਿਲੇ ਸਰੋਤ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਗੋਲੀਆਂ ਕਿਸ ਨੇ ਚਲਾਈਆਂ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।