ਜਥੇਬੰਦੀ
ਮਦਰਾਸ ਰੈਜੀਮੈਂਟ
ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 1758 ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ 26ਵੀਂ ਬਟਾਲੀਅਨ ਜੂਨ 1984 ਦੇ ਹਮਲੇ, ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ, ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ।
ਇਹ ਕੀ ਹੈ: ਮਦਰਾਸ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੈਜੀਮੈਂਟਲ ਸੈਂਟਰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਊਟੀ ਨੇੜੇ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਵਿਖੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਫ਼ਰਵਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਦਰਾਸ ਲੇਵੀਜ਼ ਤੋਂ ਵਧੀ। ਡੀਟੀ ਨੈਕਸਟ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲਸਿਕਿਓਰਿਟੀ 1748 ਵਿੱਚ ਕੁੱਡਲੋਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਮੇਜਰ ਸਟਰਿੰਗਰ ਲਾਰੰਸ ਨੂੰ 1758 ਵਿੱਚ ਲੇਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੋ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੈਲਿਊਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 4 ਦਸੰਬਰ 1758 ਦੀ ਤਰੀਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੀਟੀ ਨੈਕਸਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਚੱਲਦੀ ਯੂਨਿਟ ਇਸ ਦੀ 9ਵੀਂ ਬਟਾਲੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹਾਥੀ 1803 ਵਿੱਚ ਅਸਾਏ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਦਰਾਸ ਨੇਟਿਵ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਰਥਰ ਵੈਲਜ਼ਲੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ।
1984 ਵਿੱਚ ਕਮਾਨ ਕਿਸ ਕੋਲ ਸੀ: ਇੱਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਬਣਦੀ ਹੈ ਉਹ ਜੂਨ 1984 ਦੇ ਹਨ। ਨੌਵੀਂ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਕੇ.ਐੱਸ. ਬਰਾੜ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਡੀ.ਵੀ. ਰਾਓ 350 ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ, ਜੋ ਉਸ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਲੇਖ 26 ਮਦਰਾਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਆ ਟੁਡੇ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਪਾਨੀਕਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1758: ਲੇਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਦਿਨ ਅਤੇ ਸਿਹਰਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਰੋਤ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਪਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
- 23 ਸਤੰਬਰ 1803: ਮਦਰਾਸ ਨੇਟਿਵ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਅਸਾਏ ਵਿੱਚ ਲੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਬੈਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਜੂਨ 1984: 26 ਮਦਰਾਸ ਨੂੰ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਇੰਡੀਆ ਟੁਡੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨੇ ਸਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ 10 ਗਾਰਡਜ਼ ਨੇ ਘੰਟਾ ਘਰ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਆਉਣਾ ਸੀ।
- 5 ਅਤੇ 6 ਜੂਨ ਦਾ ਹਮਲਾ: ਸਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਸਟੀਲ ਦਾ ਗੇਟ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਲਈ ਟੈਂਕ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਡੀਆ ਟੁਡੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਭਾਰੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਸਨਾਈਪਰ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਕੁਮਾਊਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਰਲ-ਗੱਡ ਹੋ ਗਏ।
- ਇਸੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੈਪਟਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਨ। ਦਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਦੋ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਘਿਸੜ ਕੇ ਪਰਤੇ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਪਟਨ ਬਿਨਾਂ ਸੱਟ ਦੇ ਪਰਤਿਆ, ਇੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਜੂਨੀਅਰ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ: ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਰਾਓ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਿੱਤੇ: 83 ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ (ਚਾਰ ਅਫ਼ਸਰ, ਚਾਰ ਜੇਸੀਓ ਅਤੇ 75 ਹੋਰ ਰੈਂਕ), 249 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ 492 ਆਮ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, 2007)। ਇਹ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੈਂਟਰ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ 1984 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Madras Regiment is the precursor to modern Indian Army: Historian (5 March 2018), DT Next. dtnext.in
- Madras Regiment (history, Lawrence, 1758, Assaye elephant, Wellington), GlobalSecurity.org. globalsecurity.org
- The Madras Regiment: Genesis of Indian Army, Salute magazine. salute.co.in
- Operation Bluestar: Night Of Blood (account by Shekhar Gupta, India Today, 15 August 1984, as reproduced by AllAboutSikhs), India Today, reproduced on AllAboutSikhs. allaboutsikhs.com
- Army reveals startling facts on Bluestar (Varinder Walia, 20 March 2007), The Tribune. tribuneindia.com
- Madras Regiment (used only for the placing of 26 Madras in 350 Infantry Brigade), Wikipedia. en.wikipedia.org