ਜਥੇਬੰਦੀ
ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਸਿੱਖ ਸੋਸਾਇਟੀ (ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ)
ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ ਦੀ 10 ਪਾਰਕਹਿਲ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੋਸਾਇਟੀ। ਇਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 1967 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇਕੱਠ ਅਤੇ 1969 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਵਧੀ-ਫੁੱਲੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ 19 ਨਵੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੀ।
ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਸਿੱਖ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ ਵਿੱਚ 10 ਪਾਰਕਹਿਲ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚੌਧਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1958 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ 1959 ਵਿੱਚ ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਹਿਲਾ ਮਾਸਿਕ ਇਕੱਠ ਅਪ੍ਰੈਲ 1967 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗਰਾਂਦ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ ਦੀ ਮੌਰਿਸ ਸਟਰੀਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1968 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਵਿੱਚ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦੇ ਘਰ ਡਾ. ਕੀਰਤਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ 1969 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ 27 ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਜੋ ਦਸ ਡਾਲਰ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਭਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਰੋਤ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1967, 1968 ਜਾਂ 1969 ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਕਦਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਗੂ: 1969 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਕੀਰਤਨ ਸਿੰਘ (ਪ੍ਰਧਾਨ), ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੱਧੂ (ਸਕੱਤਰ) ਅਤੇ ਗਜਿੰਦਰ ਚੌਧਰੀ (ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ) ਸਨ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਈ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਲ੍ਹਾ ਹੋ ਗਈ, ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਲਏ ਗਏ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ (1978 ਤੋਂ 1979, ਅਤੇ ਫਿਰ 1996 ਤੋਂ 1997), ਬੰਤ ਸਿੰਘ ਗੰਧੂ (1982 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ), ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ (1988), ਗੁਰਦੀਪ ਕੌਰ ਤੂਰ (1992 ਤੋਂ 1993), ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਿੱਧੂ (1993 ਤੋਂ 1994) ਅਤੇ ਗੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਢਿੱਲੋਂ (1997 ਤੋਂ 1998) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਬੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਵਾਰ ਗੰਧੂ (Gandhu) ਛਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 3 ਮਈ 1971: 10 ਪਾਰਕਹਿਲ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਲਾਟ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ, ਜੋ 7,300 ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
- 4 ਜੂਨ 1978: ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 19 ਨਵੰਬਰ 1978: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਜਦੋਂ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪੰਜਾਹ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
- ਜੂਨ 1984: ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਰੋਸ ਮਾਰਚ ਕੱਢਿਆ।
- 12 ਜੁਲਾਈ 1987: ਜਹਾਜ਼ ਅਮੇਲੀ ਨੇ ਸ਼ੈਲਬਰਨ ਕਾਉਂਟੀ ਦੇ ਚਾਰਲਸਵਿਲ ਵਿਖੇ 174 ਬੰਦੇ ਉਤਾਰੇ। ਸੋਸਾਇਟੀ ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ ਦੇ ਸੀਐੱਫਬੀ ਸਟੈਡਾਕੋਨਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਬੰਦਿਆਂ ਲਈ ਲੰਗਰ ਪਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਫ਼ੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਲੱਭਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਬਾਂਡ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ।
- 27 ਜਨਵਰੀ 1992: ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਕੰਟੇਨਰ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਆਏ ਮਿਲੇ 13 ਬੰਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 1992 ਤੋਂ 1993: ਗੁਰਦੀਪ ਕੌਰ ਤੂਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ (ਇਹ ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਨੈੱਟ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ)। ਦਸੰਬਰ 2009 ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ, ਕੰਵਲ ਕੌਰ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ।
- 2 ਫ਼ਰਵਰੀ 1997: ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੁੜ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ।
ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਇਸ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੀਕਐਂਡ ਅਤੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਉੱਤੇ ਖ਼ਾਸ ਦੀਵਾਨ ਸਜਦੇ ਹਨ। 2010 ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਲੰਟੀਅਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਸੂਚੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ 1978 ਵਾਲਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕੇ।
ਸਰੋਤ
- MSS history, Maritime Sikh Society (its own site). maritimesikhsociety.ca
- Maritime Sikh Society (home page), Maritime Sikh Society (its own site). maritimesikhsociety.ca
- Mehfil interview with the Maritime Sikh Society (29 Apr 2010), SikhNet. sikhnet.com
- Maritime Sikh Society (charity listing), Benevity. causes.benevity.org