ਲਖਨੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ: ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਲਈ ਦੂਜੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ

ਕੌਣ: ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ; ਪੰਜਾਬ ਬੀਜੇਪੀ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਗੱਠਜੋੜ ਭਾਈਵਾਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਆਰ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਮੈਣੀ; ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ; ਅਤੇ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ 14 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲਖਨੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਕੈਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਾਅਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਪੰਜਾਬ ਬੀਜੇਪੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਹਮਾਇਤ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਮੈਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜਵਾਬ, ਜੋ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ 11 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਛਾਪਿਆ, ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੀਜੀਪੀ ਸੁਮੇਧ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ 120 ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ 9 ਜੁਲਾਈ 2014 ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 13 ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਦਖ਼ਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਨ। 11 ਜਨਵਰੀ 2015 ਦੀ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਦਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਅਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ। ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ "ਅੱਤਵਾਦ" ਨਾਲ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 8 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 56ਵੇਂ ਦਿਨ, ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। 10 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਬਾਲਾ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਡਰਿੱਪ ਰਾਹੀਂ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀਜੀਆਈਐੱਮਐੱਸ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਜਾਂ ਰੋਹਤਕ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਝੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਲਗਭਗ 7.30 ਵਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੂਸ ਦਾ ਗਲਾਸ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਅੰਬਾਲਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਐੱਮ.ਐੱਸ. ਬਰਾੜ, ਡੀਸੀਪੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਉਹ ਘਰ ਠਸਕਾ ਅਲੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਬਾਰੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕਿੱਥੇ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲਖਨੌਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਹਰਿਆਣਾ; ਅੰਬਾਲਾ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਦੋਵੇਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਗਿਣ ਕੇ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ 63 ਦਿਨ ਚੱਲੀ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਤਾਬਕ 64, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬਾਪੂ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ 20 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰਨੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਟੈਂਕੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ; ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛਾਲ ਮਾਰੀ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।