ਸੰਤ ਦਇਆ ਸਿੰਘ

ਸੰਤ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਮੁਖੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਇਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। ਟਕਸਾਲ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸੰਤ ਗਿਆਨੀ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ, ਚਲਾਣੇ ਜਾਂ ਮੁਖੀ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ। ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਥਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਥਾਵਾਚਕ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ, ਲੰਮੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਬਰ, ਯਾਨੀ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ

• ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੌਂਪੀ ਗਈ।
• ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਸੰਗਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸੰਤ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ ਉਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
• ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਲੰਗਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰੇ; ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੇ ਰਹਿਣਾ ਚੁਣਿਆ।

ਟਕਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਉਸਤਾਦ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਢੰਗ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ। ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਲਈ ਵੇਖੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।