ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ
ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, 1967 ਤੋਂ 1969 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ।
ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ ਜੋ 21 ਮਾਰਚ 1967 ਤੋਂ 13 ਮਾਰਚ 1969 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਰਹੇ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਚੌਥੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਲਕਾ ਸਰਹਿੰਦ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ) ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਬਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਲੇਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1967 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਿੱਤੀ: ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 104 ਵਿੱਚੋਂ 48 ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ) ਨੇ 24 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫ਼ਰੰਟ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।
1968 ਦਾ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ
- 6 ਮਾਰਚ 1968: ਸਪੀਕਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਦਾ ਮਤਾ 56 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਈ। ਮਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਦਨ ਦਾ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ ਸਨ।
- ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮਤਾ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਰਟੀਕਲ 179(ਸੀ) ਮੁਤਾਬਕ ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ 14 ਦਿਨ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਨ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ, ਮਤੇ ਨੂੰ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜਾ ਹੋਰ ਚੌੜਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ।
ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਰਲਾਇਆ ਨਾ ਜਾਵੇ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਜਣਿਆਂ ਨਾਲ: ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1946 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿਤਾ।
ਸਰੋਤ
- List of speakers of the Punjab Legislative Assembly (term 21 Mar 1967 to 13 Mar 1969, constituency Sirhind, party; used because the official Punjab Vidhan Sabha list could not be opened), Wikipedia. en.wikipedia.org
- 1968 Punjab, India political crisis (the 6 March 1968 motion, citing Hindustan Times and The Tribune of March 1968), Wikipedia. en.wikipedia.org
- 4th Punjab Assembly (the 1967 result), Wikipedia. en.wikipedia.org
- Simranjit Singh Mann (names his father as a Speaker of the Punjab Vidhan Sabha), Wikipedia. en.wikipedia.org
- Joginder Singh Mann (the later Phagwara politician, a different man), Wikipedia. en.wikipedia.org