ਡਾ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ

ਡਾ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ (ਇਸ ਨੂੰ ਚੋਹਾਨ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਟਾਂਡਾ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਲਈ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਵਾਜ਼ ਬਣੇ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ “ਸਿੱਖ ਹੋਮਲੈਂਡ” ਨਾਅਰੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਸ਼ਬਦ ਘੜਿਆ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1967: ਟਾਂਡਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ, ਜਦਕਿ 2007 ਦੀ ਯੂਐੱਨਆਈ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਟਿਕਟ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਹੇਠ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਲਗਭਗ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਲਾਟਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• 1969: ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਗੁਆ ਬੈਠੇ। 1971 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਚਲੇ ਗਏ।
• 13 ਅਕਤੂਬਰ 1971: ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਲਈ ਲਹਿਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਦ ਹਿਤਵਾਦਾ ਦੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਕਾਰਤਿਕ ਲੋਖੰਡੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅੰਬੈਸੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕਾਲਮ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਚੌਹਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
• 1977 ਅਤੇ 1980: ਉਹ 1977 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਟਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਉਠਾਈ, ਫਿਰ 1980 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਲਾਨਿਆ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ, ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਅਤੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
• ਜੂਨ 2001: ਉਹ ਲਗਭਗ 21 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਫ਼ਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ “ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ” ਉਠਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਸ਼-ਧ੍ਰੋਹ ਦੇ ਕੇਸ ਬਰੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਜਾਂ ਅਣਟਰੇਸ ਕਹਿ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕੋਈ ਕੇਸ ਕਦੇ ਦਰਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
• ਸਤੰਬਰ 2001: ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੇਰੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ “ਅਜੋਕੇ ਮਹੰਤਾਂ” ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ 1925 ਰੱਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਲਈ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜੇਗੀ।
• 19 ਜੂਨ 2007: ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਉੱਚੇ ਕੱਦ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ” ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖਵਾਦੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1971 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ, ਲਗਭਗ 36 ਸਾਲ, ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਐਲਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਉਠਾਈ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ। 2001 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮੰਗ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਠਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।