ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਜਨੋਹਾ
Giani Gurdial Singh Ajnoha
1981 ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ (ਮੁਖੀ), ਸਤੰਬਰ 1981 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਮਹਿਤਾ ਚੌਕ ਦੀ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਚਲਾਣੇ ਮਗਰੋਂ ਗਿਆਨੀ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣੇ।
ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਜਨੋਹਾ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ, ਯਾਨੀ ਮੁਖੀ, ਸਨ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 2 ਮਾਰਚ 1980 ਤੋਂ 18 ਮਾਰਚ 1982 ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਲਾਣਾ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਜਨੋਹਾ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਚਲਾਣੇ ਮਗਰੋਂ ਗਿਆਨੀ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਪਰ ਕੋਈ ਤਰੀਕ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਤਰੀਕਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸਾਰਣੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ, ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਟਰੱਗਲਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ:
- 20 ਸਤੰਬਰ 1981: ਕਿਤਾਬ ਜੀ.ਐੱਸ. ਅਜਨੋਹਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਦਾ ਹੈੱਡ ਪ੍ਰੀਸਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਮਹਿਤਾ ਚੌਕ ਦੀ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ, ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਿਨ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਅੱਗੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
- ਅਕਤੂਬਰ 1981: ਕਿਤਾਬ ਮੁਤਾਬਕ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ ਕਿ ਸੰਤ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਛੱਡ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਰਜ਼ੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਜਨੋਹਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਣ।
- 1982: ਕਿਤਾਬ ਮੁਤਾਬਕ ਟੌਹੜਾ ਨੇ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਜਨੋਹਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਲਈ ਵੇਖੇ ਗਏ ਸਰੋਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਚਲਾਣੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- History of Sikh Struggles, vol. II (Gurmit Singh), pp. 59, 62, 68, Atlantic Publishers & Distributors, New Delhi, 1991. archive.org
- Kirpal Singh, Singh Sahib Giani (1918-1993), The Encyclopaedia of Sikhism (ed. Harbans Singh), Punjabi University, Patiala. eos.learnpunjabi.org
- Jathedar of the Akal Takht (table of Jathedars; used for the dates of his term only, as nothing better opened), Wikipedia. en.wikipedia.org