ਬਾਬਾ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨਿਰੰਕਾਰੀ
Baba Hardev Singh Nirankari
1980 ਤੋਂ 2016 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੰਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖੀ; ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ 1980 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੰਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਯਾਨੀ ਸਤਿਗੁਰੂ, ਸੀ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਫ਼ਰਵਰੀ 1954 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਥਾਂ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ, ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ 1980 ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ, ਉਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ 1978 ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਸੀ।
ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਝੁਕਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੁਖੀ ਬਾਬਾ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਝਗੜਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਬੇੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਫਿਰ ਜਥੇਦਾਰ ਉੱਤੇ 1978 ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਟੈਂਡ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਹਨ। ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈਣਗੇ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਨੂੰ 1982 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿੱਠੀ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਮੌਤ: ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 13 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਦ ਏਸ਼ੀਅਨ ਏਜ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚਲੇ ਸੰਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਸਮਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ ਸਵੇਰੇ 5 ਵਜੇ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਕਿਹਾ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ 17 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਮੁਖੀ ਬਣੀ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1980: ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ।
- 1982 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ।
- 13 ਮਈ 2016: ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਨੇੜੇ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ।
ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਉਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਜਿਸ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਝਗੜਾ ਨਿਬੇੜਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ 1978 ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਉੱਤੇ ਡਟੇ ਰਹੇ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- History of Sikh Struggles, vol. II (Gurmit Singh), p. 67, Atlantic Publishers & Distributors, New Delhi, 1991. archive.org
- Nirankari spiritual leader Baba Hardev Singh dies in road accident in Canada (13 May 2016), The Asian Age. asianage.com
- Hardev Singh (used for his birth, his succession in 1980 and his successor), Wikipedia. en.wikipedia.org