ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਗਰਾਵਾਂ
Baba Ram Singh Sangrawan
ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਜੋ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਉਸ ਧੜੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2005 ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਸੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ 19 ਜੂਨ 2003 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 40 ਸਾਲ ਦਾ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਸਾਥੀ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਟਕਸਾਲ ਦੇ 13ਵੇਂ ਜਥੇਦਾਰ ਸੰਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਰਮ ਖ਼ਿਆਲ ਵਾਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਹਨ, ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜੀਂਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਜੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਕਦਮ ਇਸ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਲਈ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਵਾਰਸ ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦ: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ 19 ਜੂਨ 2003 ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੰਗਾਮੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਬਾਬਾ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦਾ 15ਵਾਂ ਜਥੇਦਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 6 ਜੂਨ 2003 ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਬਚ ਨਿਕਲੇ ਸਨ। ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਦੀ 24 ਦਸੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਬਾਬਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੁੰਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ 2 ਜਨਵਰੀ 2005 ਨੂੰ ਚੌਕ ਮਹਿਤਾ ਵਿਖੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਸਤਾਰਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ 300 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਏ ਧੜੇ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਗਈ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ 3 ਜਨਵਰੀ 2005 ਦੀ ਸੁਰਖ਼ੀ ਸੀ "ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਵੱਖ ਹੋਏ ਧੜੇ ਦੇ ਮੁਖੀ"। ਉਸ ਦਿਨ ਇਸ ਧੜੇ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਬਟਾਲਾ ਨੇੜੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਖੇ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਨੇ 1 ਜਨਵਰੀ 2005 ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਬਦਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਅਤੇ ਕਿ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ 17 ਜੂਨ 2003 ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਉਸ ਫ਼ੈਕਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਇਸ ਸਟੈਂਡ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ।
ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨੇ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਜਾਅਲੀ ਬਣਾਏ, ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਦਿਖਾਈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਟਾਲਾ ਵੱਟ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 17 ਜੂਨ 2003 ਨੂੰ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਲਈ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਈ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 19 ਜੂਨ 2003: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 18 ਜੂਨ ਦੀ ਡੇਟਲਾਈਨ ਨਾਲ) ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 15ਵਾਂ ਜਥੇਦਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
- 2 ਜਨਵਰੀ 2005: ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਬਟਾਲਾ ਨੇੜੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਰਾਂ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਜੂਨ 2017: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਕਸਾਲ ਨੂੰ ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਅਵੇ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2005 ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Bhindranwale aide is taksal chief (Varinder Walia, Amritsar, 19 June 2003), The Tribune. tribuneindia.com
- SGPC recognises Damdami Taksal group (Varinder Walia, Amritsar, 31 December 2004), The Tribune. tribuneindia.com
- SGPC pass 'gurmata' in favour of Ram Singh (Varinder Walia, Amritsar, 1 January 2005), The Tribune. tribuneindia.com
- Baba Harnam Singh acting chief of Taksal; Ram Singh heads breakaway faction (Mehta Chowk, 2 January 2005), The Tribune. tribuneindia.com
- Damdami Taksal faction sets up parallel office (Amritsar, June 2017), The Tribune. tribuneindia.com