ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਰੈਜੀਮੈਂਟ (ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ)
Parachute Regiment (Indian Army)
ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਜੋ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੀ 1 ਪੈਰਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦਾ ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਮਾਰਚ 1945 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਫਿਰ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਨੂੰ 50ਵੀਂ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਮਰਾਠਾ ਲਾਈਟ ਇਨਫ਼ੈਂਟਰੀ ਅਤੇ ਕੁਮਾਊਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੰਦਰਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਈਫ਼ਲਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਬਟਾਲੀਅਨ ਅਤੇ ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਦਸਤਾ: 50ਵੀਂ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਬ੍ਰਿਗੇਡ 1947 ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਲਾਟੰਗ, ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ, ਝੰਗੜ ਅਤੇ ਪੁੰਛ ਵਿੱਚ ਲੜੀ। ਇਸ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਮੁਹੰਮਦ ਉਸਮਾਨ 3 ਜੁਲਾਈ 1948 ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਵੀਰ ਚੱਕਰ ਮਿਲਿਆ।
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ: ਇਹ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਇੱਥੇ ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਸਿੰਘਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਜਥੇਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਟਰੂਪਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 1959 ਤੱਕ ਪਹਿਲੀ ਪੈਰਾ ਬਟਾਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1984 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਖ਼ੁਦ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਹੈ। 5 ਤੋਂ 6 ਜੂਨ 1984 ਦੀ ਰਾਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ 1 ਪੈਰਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਨੇ 10ਵੀਂ ਗਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫ਼ਰੰਟੀਅਰ ਫ਼ੋਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੋਤਾਖ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਸੀ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1 ਮਾਰਚ 1945: ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਣੀ।
- 1947 ਅਤੇ 1948: 50ਵੀਂ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਲੜੀ।
- 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952: ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
- 1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ: ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਨੇ 1959 ਤੱਕ ਪਹਿਲੀ ਪੈਰਾ ਬਟਾਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
- 5 ਅਤੇ 6 ਜੂਨ 1984: 1 ਪੈਰਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਹਮਲਾ-ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।
ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਇਹ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਅੱਜ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਉੱਪਰ ਗਿਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Parachute Regiment (India), Wikipedia. en.wikipedia.org
- Operation Blue Star, Wikipedia. en.wikipedia.org
- 1984 Shaheed Major General Shabeg Singh, SinghStation. singhstation.net