ਹਵਾਰਾ ਕਮੇਟੀ
Hawara Committee
ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ; 17 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਨਾਭਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਬਾਹਰ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਰਾ ਕਮੇਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਜਥੇਦਾਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ 10 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੱਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਹਵਾਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸਨ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਮੰਡ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ। ਜੋ ਸਰੋਤ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ।
ਇਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ
- 17 ਮਾਰਚ 2019: ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚਲੀ ਨਾਭਾ ਮੈਕਸੀਮਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦਾ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸੇ ਮੰਗ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੇਲ੍ਹ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਸ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
- ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ: ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੇ 18 ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚੰਗੇ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ 10, 12 ਜਾਂ 14 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ 24, 27 ਜਾਂ 30 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ, ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰੋਸ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਭਰੇ ਵਤੀਰੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀ।
ਇੱਕ ਸਬੰਧਤ ਜਥੇਬੰਦੀ: ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨੇ 23 ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਵਾਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਰਿਹਾਈ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਹੁਣ ਕੌਮੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਮੋਰਚੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਰਚਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮੁਹਾਲੀ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪੱਕਾ ਧਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਜੋ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਜੇਲ੍ਹ ਮਿਆਦ ਕੱਟ ਲਈ ਹੈ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਜੋ ਹਵਾਰਾ ਕਮੇਟੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਜੋ ਸਰੋਤ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਰਚ 2019 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Hawara committee demands release of Sikh prisoners (Patiala, 17 March 2019; published 18 March 2019), The Tribune. tribuneindia.com
- At Sarbat Khalsa, hardliners appoint Hawara Akal Takht Jathedar (10 November 2015), The Tribune. tribuneindia.com
- SGPC & Quami Insaaf Morcha fight for common cause of 'Bandi Singhs' in Punjab. Who are they? (Chitleen K Sethi, 23 January 2023), ThePrint. theprint.in