ਨਾਭਾ ਮੈਕਸੀਮਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਜੇਲ੍ਹ

ਨਾਭਾ ਮੈਕਸੀਮਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਜੇਲ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਤਿ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਉਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਜੋਂ ਜਿੱਥੇ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘ ਭਾਈ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 27 ਨਵੰਬਰ 2016 ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1992 ਤੋਂ 1997: ਲਾਲ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, 14 ਜੁਲਾਈ 1992 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਏ ਅਤੇ 8 ਜਨਵਰੀ 1997 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਟਾਡਾ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਸੁਣਾਈ। ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਿਊਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
• 27 ਨਵੰਬਰ 2016: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਛੇ ਬੰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਚਾਰ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਸੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਕੈਦੀ ਛੁਡਵਾ ਲਏ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਿੰਟੂ (49), ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫ਼ੋਰਸ (ਕੇਐੱਲਐੱਫ਼) ਦਾ ਮੁਖੀ, ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਉਰਫ਼ ਵਿੱਕੀ ਗੌਂਡਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸੇਖੋਂ, ਨੀਟਾ ਦਿਓਲ ਅਤੇ ਅਮਨਦੀਪ ਧੋਤੀਆਂ ਦੱਸੇ। ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਨੂੰ “ਅੱਤਵਾਦੀ” ਅਤੇ ਚਾਰ ਨੂੰ “ਗੈਂਗਸਟਰ” ਕਿਹਾ। ਇੱਕ ਸੰਤਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਰਿਵਾਲਵਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲੀਆਂ ਚੱਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਲਿਖੀ, ਜਦਕਿ ਆਪਣੇ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ।
• ਜੇਲ੍ਹ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨੂੰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 36 ਲੋਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਕੈਦੀ ਅੰਦਰਲੇ ਗੇਟ ਕੋਲ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਦਰ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮਿੰਟੂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮੁੜ ਫੜਿਆ ਗਿਆ।
• 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018: ਮਿੰਟੂ ਦੀ ਪਟਿਆਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
• 3 ਮਾਰਚ 2020: ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਾਭਾ ਜੇਲ੍ਹ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਤਕਨੀਕੀ” ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ।
• 24 ਅਗਸਤ 2020: ਲਗਭਗ 28 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮੰਝਪੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਪੰਥ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ। ਇਹ ਜੇਲ੍ਹ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੈ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਦੀ ਲੰਬਾਈ: ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਲਈ 28 ਸਾਲ, ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭੇਜਣ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਅਟਕਿਆ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਹੁਕਮ। ਦੂਜੀ ਹੈ 2016 ਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋੜਨ ਦਾ ਕਾਂਡ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਦਰ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।