ਸਾਊਥਾਲ, ਲੰਡਨ

ਸਾਊਥਾਲ ਪੱਛਮੀ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਬੋਰੋ ਆਫ਼ ਈਲਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ “ਛੋਟਾ ਪੰਜਾਬ”। ਆਫ਼ਿਸ ਫ਼ਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਦੇ 2021 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮੁਤਾਬਕ ਈਲਿੰਗ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1958 ਤੋਂ 1967: ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੈਕਲਟਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ 11 ਬੀਕਨਸਫ਼ੀਲਡ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤੇ। 1964 ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਰੁੱਪ ਰਲ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਸਾਊਥਾਲ ਬਣੇ ਅਤੇ ਦ ਗ੍ਰੀਨ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1967 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਖੰਡਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਡੇਅਰੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
• 4 ਜੂਨ 1976: 18 ਸਾਲ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਚੱਗਰ ਨੂੰ ਗੋਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗੈਂਗ ਨੇ ਚਾਕੂ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। 7 ਜੂਨ ਤੱਕ ਸਾਊਥਾਲ ਯੂਥ ਮੂਵਮੈਂਟ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਦੋ ਗੋਰੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਈ 1977 ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਇਰਾਦਤਨ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋਈ।
• ਅਪ੍ਰੈਲ 1979: ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਰੰਟ ਨੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਾਊਥਾਲ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਯੂਥ ਮੂਵਮੈਂਟ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬਲੇਅਰ ਪੀਚ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਇਸੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ।
• ਜੂਨ 1984, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਾਊਥਾਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕੌਂਸਲ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੀ। 10 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 25,000 ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਹਾਈਡ ਪਾਰਕ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੱਕ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ।
• 30 ਮਾਰਚ 2003: ਸਭਾ ਨੇ ਹੈਵਲੌਕ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ, ਉਸ ਦੇ ਕਹਿਣ ਮੁਤਾਬਕ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਚਾਰਲਸ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਹਨ: ਮੁੱਖ ਹਾਲ ਵਿੱਚ 3,000 ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਥਾਂ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 20,000 ਤੱਕ ਲੰਗਰ ਦੇ ਖਾਣੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਆਜ਼ਾਦ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
• 7 ਨਵੰਬਰ 2021: ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦਾ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਗੇੜ ਸਾਊਥਾਲ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਵਜ਼ੈਂਡ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਅੱਜ: ਸਾਊਥਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਜੁੜਦੇ ਹਨ, 1984 ਤੋਂ ਪੰਥ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 1970ਵਿਆਂ ਦੀ ਨਸਲਵਾਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।