ਮਹਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ
Mohinder Pal Singh Bittu
ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ 2015 ਦੇ ਬਰਗਾੜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੱਸ ਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; 22 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਨਾਭਾ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
ਮਹਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ (ਮੋਹਿੰਦਰਪਾਲ ਜਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਪਾਲ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਬੇਕਰੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਡੇਰੇ ਦੀ ਸੂਬਾ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 2015 ਦੇ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ: ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਯਾਨੀ ਮਾਮਲੇ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 2015: 1 ਜੂਨ ਨੂੰ ਬੁਰਜ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੂਪ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਬਰਗਾੜੀ ਵਿੱਚ ਪਾਟੇ ਹੋਏ ਪਾਵਨ ਅੰਗ ਖਿੱਲਰੇ ਮਿਲੇ। ਐੱਸਆਈਟੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ਿਲਮ ਐੱਮਐੱਸਜੀ-2 ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦਾ ਧਰਨਾ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਘੜੀ।
- ਅਗਸਤ 2017: ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਚਕੂਲਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 150 ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
- ਜੂਨ 2018: ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਾਲਮਪੁਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਡੇਰਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੋਸ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- 22 ਜੂਨ 2019: ਨਵੀਂ ਨਾਭਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਤਲ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਮਰ ਕੈਦ ਕੱਟ ਰਹੇ ਦੋ ਕੈਦੀਆਂ, ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ, ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਰਾਡਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਲੱਖਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ। ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਦੱਸਿਆ।
- ਉਸ ਦੀ 14 ਜੂਨ ਦੀ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਕੋਰਟ ਦੀ ਤਰੀਕ ਖੁੰਝ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਚਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।
- 22 ਅਗਸਤ 2022: ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਐੱਸਆਈਟੀ ਸੰਭਾਲੇ। ਉਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਰਚੀ ਗਈ; ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।
- ਮਈ 2024: ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਦੋ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ (ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਿਊਜ਼)। ਇੱਥੇ ਵੇਖੇ ਗਏ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਦੋ ਨਜ਼ਰੀਏ। ਪੁਲਿਸ ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਗਾੜੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਥਿਤ ਹੱਥ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਸਲ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਹ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਹਨ, ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਹੀਂ।
ਉਸ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਬਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ। ਸੀਬੀਆਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਕਲੋਜ਼ਰ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੇਰੇ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਐੱਸਆਈਟੀ ਦੀ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ, ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕੱਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2015 ਦੇ ਬਰਗਾੜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਵਜੋਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਚੋਰੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੋਰਟਾਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Bargari sacrilege: SIT arrests 4 dera followers (Balwant Garg, 9 June 2018), The Tribune. tribuneindia.com
- Bittu's killing was planned in October last year: Probe, The Tribune. tribuneindia.com
- Bittu killed days ahead of hearing, officials in dock, The Tribune. tribuneindia.com
- Year on, no headway in dera follower murder case (July 2020), The Tribune. tribuneindia.com
- HC to form new SIT to probe custodial death of accused, The Tribune. tribuneindia.com
- SIT report on Bargari sacrilege cases blames Dera Sacha Sauda; CM Bhagwant Mann hands over report to Sikh leaders, The Tribune. tribuneindia.com
- High Court has granted bail to Sikh youth (3 May 2024), Sikh Siyasat News. sikhsiyasatnews.net