ਸਰਦਾਰ ਕਬਲ ਸਿੰਘ
Sardar Kabal Singh
23 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ 1986 ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ; ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਰਨਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੌਹੜਾ ਨੇ ਹਰਾਇਆ।
ਸਰਦਾਰ ਕਬਲ ਸਿੰਘ 23 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ 1986 ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮੁਤਾਬਕ। ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਦ ਸਿੱਖਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਬੁਲ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 23 ਮਾਰਚ 1986: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ਤੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 6 ਜਨਵਰੀ 1973 ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਉਸ ਦਿਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ। ਵੇਖੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਟੌਹੜਾ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਕਿਉਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਅਹੁਦਾ ਕਬਲ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਗਿਆ।
- 1986 ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ: ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਰਨਾਲਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਹੋਰ ਝਟਕਾ" ਲੱਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਬੁਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਟੌਹੜਾ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮੁੜ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ।
- ਨਵੰਬਰ 1986: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੂਚੀ 30 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੌਹੜਾ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਟੌਹੜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟੌਹੜਾ 11 ਨਵੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਦੋਵਾਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 19 ਦਿਨ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।
ਵੇਖੇ ਗਏ ਸਰੋਤ ਇਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਜਾਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 1986 ਵਿੱਚ ਬਰਨਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਟੌਹੜਾ ਨੇ ਲਈ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Hon'ble Presidents of SGPC (the official list; the row for Sardar Kabal Singh, 23-03-1986 to 30-11-1986), Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee. sgpc.net
- A History of the Sikhs, vol. 2: 1839-2004 (Khushwant Singh), p. 400, Oxford University Press, second edition, 2004. archive.org
- Report on the death of Gurcharan Singh Tohra (The Tribune, 1 April 2004; his terms as SGPC president), The Tribune. tribuneindia.com