ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਾ ਹਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ

ਹਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਸਿੱਖ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਬਣਾਇਆ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਟ੍ਰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਤੰਬਰ 1981 ਵਿੱਚ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਲਿਜਾਣ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ “ਚੀਫ਼” ਹੈ। ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਕੰਵਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਬੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 6 ਅਗਸਤ 1978 ਨੂੰ ਇਹ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਣਾਈ, ਗਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ, ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਠੇਕੇਦਾਰ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਨਾਲ। ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਾ ਰਸਮੀ ਐਲਾਨ 13 ਅਗਸਤ 1978 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 6 ਅਗਸਤ 1978: ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਕੰਵਰਪਾਲ ਸਿੰਘ)।
• 29 ਸਤੰਬਰ 1981: ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰ ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤੋਂ ਫ਼ੌਰਨ ਬਾਅਦ “ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਚੀਫ਼” ਹਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਕਰ ਕੇ ਜਹਾਜ਼ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਮਹਿਤਾ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
• ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਉਹ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਲਦ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ “ਮੁਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ” ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਇਆ (ਸਫ਼ਾ 61)।
• ਜਨਵਰੀ 1982: ਇਸੇ ਜਿਲਦ ਦਾ ਇੱਕ ਮਗਰਲਾ ਸਫ਼ਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1982 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈ) ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਹਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ (ਸਫ਼ਾ 68)।

ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਨੀ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਵਜੋਂ ਜਿਸ ਨੇ 1981 ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਅਗਵਾ ਮਗਰੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਹੜੇ ਸਰੋਤ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।