ਡੀ.ਸੀ. ਪਾਵਟੇ
D.C. Pavate
16 ਅਕਤੂਬਰ 1967 ਤੋਂ 21 ਮਈ 1973 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਜ਼ਾਰਤਾਂ ਬਣੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲੱਗਾ; ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਮਾਈ ਡੇਜ਼ ਐਜ਼ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਲੇਖਕ।
ਦਾਦੱਪਾ ਚਿੰਤੱਪਾ ਪਾਵਟੇ, ਜੋ ਡੀ.ਸੀ. ਪਾਵਟੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਜੋ 1967 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਰਹੇ, ਯਾਨੀ ਪਹਿਲੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਜ਼ਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੱਗਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮਾਈ ਡੇਜ਼ ਐਜ਼ ਗਵਰਨਰ ਲਿਖਿਆ।
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਗਸਤ 1899 ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਗੋਕਾਕ ਨੇੜੇ ਮਾਮਦਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਟ੍ਰਾਈਪਸ ਵਿੱਚ ਰੈਂਗਲਰ ਬਣੇ। ਉਹ 1954 ਤੋਂ 1967 ਤੱਕ ਕਰਨਾਟਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਰਹੇ ਅਤੇ 1967 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਮਿਲਿਆ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, 14 ਜਨਵਰੀ 1978 ਅਤੇ 31 ਜਨਵਰੀ 1979, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1967 ਤੋਂ 21 ਮਈ 1973 ਤੱਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, ਮੁੜ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਹੇਠ ਆਇਆ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 16 ਅਕਤੂਬਰ 1967: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਬਣੇ।
- 23 ਅਗਸਤ 1968 ਤੋਂ 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1969: ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਗਵਰਨਰ ਪਾਵਟੇ ਨੇ ਦੋ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੀ ਵਜ਼ਾਰਤ ਡਿੱਗਣ ਮਗਰੋਂ। ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦੌਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ 13 ਅਗਸਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਿੱਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਲਈ 23 ਅਗਸਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਗਰੇਵਾਲ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਦੀ ਸਾਰਣੀ 23 ਅਗਸਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਰਵਰੀ 1969 ਵਿੱਚ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ।
- 13 ਜੂਨ 1971: ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਾਲਾਤ ਆਮ ਵਰਗੇ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਵਟੇ ਮਈ 1973 ਤੱਕ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਦਲ-ਬਦਲੀਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਲ-ਬਦਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਗੁੱਟਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਫ਼ੁੱਟਨੋਟ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਦੀਆਂ ਵਜ਼ਾਰਤਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪਾਵਟੇ ਦੀ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ (ਸਫ਼ੇ 138 ਅਤੇ 139) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- A History of the Sikhs, vol. 2: 1839-2004 (Khushwant Singh), pp. 307-308, 311-312 and notes 43 to 45, Oxford University Press, 2004. archive.org
- D. C. Pavate, Wikipedia. en.wikipedia.org
- List of governors of Punjab, India (term dates), Wikipedia. en.wikipedia.org
- List of Padma Bhushan award recipients (1960 to 1969), Wikipedia. en.wikipedia.org
- The Sikhs of the Punjab (J. S. Grewal), pp. 206-207, Cambridge University Press (New Cambridge History of India II.3), revised edition, 1998. archive.org
- President's rule (Punjab entries: 23 August 1968 to 17 February 1969), Wikipedia. en.wikipedia.org