ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੁੱਕਮ ਸਿੰਘ
Private Buckam Singh
ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ; ਕਿਚਨਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਕਬਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੁੱਕਮ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨਰੀ ਫ਼ੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਉੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਰਸਮ ਦੇ ਸਫ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਕਿਚਨਰ ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਹੋਪ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਕਬਰ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਸਪੈਲਿੰਗਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਵਾਲੀ ਸਪੈਲਿੰਗ Buckam Singh ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1907 ਵਿੱਚ, 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਆਇਆ, ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1912 ਜਾਂ 1913 ਵਿੱਚ ਓਂਟਾਰੀਓ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੋਜ਼ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਆਇਆ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1893 ਨੂੰ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 1915 ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਥਸ ਫ਼ਾਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਿਖਵਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਸ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1915: ਉਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਟਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੀ ਇੱਕ ਬਟਾਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਹੈਰੀਟੇਜ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸ਼ਿਮਲਾ ਗੁੱਜਰ ਸਿੰਘ 6 ਜਨਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਿੱਚ 24ਵੀਂ ਬਟਾਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਹੋਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਕਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸੀ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਆ ਰਲੇ।
- 1916: ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਲੈਂਡਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ-ਕਰਨਲ ਜੌਨ ਮੈਕਕ੍ਰੇ, ਫ਼ੌਜੀ-ਕਵੀ, ਦੇ ਚਲਾਏ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਟੀਬੀ ਲੱਗ ਗਈ, ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
- 1919: ਉਸ ਦੀ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਿਚਨਰ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ 27 ਅਗਸਤ ਨੂੰ।
ਸਰੋਤ ਉਸ ਦੀ ਯੂਨਿਟ ਬਾਰੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 20ਵੀਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਨਫ਼ੈਂਟਰੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਟਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਗਸਟਨ ਦੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਦ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਦੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ 28ਵੀਂ ਬਟਾਲੀਅਨ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਕਟਰੀ ਮੈਡਲ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਬਣਾ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਰੀਮੈਂਬਰੈਂਸ ਡੇਅ ਦੀ ਰਸਮ 2008 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਲਾਨਾ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Private Buckam Singh: Discovering a Canadian Hero, Sikh Museum, sikhmuseum.com. sikhmuseum.com
- Sikh Remembrance Day Ceremony, Sikh Museum, sikhmuseum.com. sikhmuseum.com
- Sikh Heritage Museum of Canada timeline (1914 to 1915 entries), Sikh Heritage Museum of Canada. shmc.ca
- Buckam Singh (used for his birth and death dates, enlistment and headstone, because the Canadian Encyclopedia article would not load), Wikipedia. en.wikipedia.org