ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਲਾ
Ajit Singh Bala
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ 24ਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ, 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1960 ਤੋਂ 10 ਮਾਰਚ 1961 ਤੱਕ, ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ 1960-61 ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ।
ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ) ਦੇ 24ਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1960 ਤੋਂ 10 ਮਾਰਚ 1961 ਤੱਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 7 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1960 ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ 10 ਮਾਰਚ 1961 ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਆ ਗਏ ਅਤੇ 11 ਮਾਰਚ 1962 ਤੱਕ ਰਹੇ। ਸੂਚੀ ਦੋਵਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਸੂਬੇ ਲਈ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 22 ਮਈ 1960 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੱਦੀ, ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅੰਦਰੋਂ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਅਤੇ 18 ਦਸੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਚੱਲਿਆ ਮੋਰਚਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 30,000 ਲੋਕ ਜੇਲ੍ਹ ਗਏ, 9 ਜਨਵਰੀ 1961 ਨੂੰ ਵਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 1960 ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 136 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਿਲੀਆਂ।
ਜਿਹੜੇ ਸਰੋਤ ਅਸੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੋਂ ਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੱਗੇ ਕੀ ਬਣਿਆ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Hon'ble Presidents of SGPC, Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee (sgpc.net). sgpc.net
- Punjabi Suba Movement, The Encyclopaedia of Sikhism, Punjabi University, Patiala. eos.learnpunjabi.org