ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿਲਾਟ ਰੋਡ
Gurdwara Sahib Silat Road
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦਾ ਸਿਲਾਟ ਰੋਡ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ, ਪੁਲਿਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ 1924 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ; ਇੱਥੇ ਭਾਈ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ, ਜੋ 1856 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿਲਾਟ ਰੋਡ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਲਾਟ ਰੋਡ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਿਲਾਟ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ “ਪੁਲਿਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ” ਵਜੋਂ ਹੋਈ, ਯਾਨੀ ਉਸ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਟੁਕੜੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਜੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ 1881 ਤੋਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਲਿਆਏ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵੱਲ ਲੰਘਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਰੁਕਣ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣੀ ਰਹੀ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1912: ਟਾਂਜੋਂਗ ਪਗਾਰ ਡੌਕ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਰਲਜ਼ ਹਿੱਲ ਦਾ ਛੋਟਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੁੱਸ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ (ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸ)।
- 1922 ਤੋਂ 1924: 23,775 ਵਰਗ ਫ਼ੁੱਟ ਦੀ ਫ਼ਰੀਹੋਲਡ ਜ਼ਮੀਨ 1922 ਵਿੱਚ 16,800 ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ 1924 ਵਿੱਚ 54,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ। ਲਗਭਗ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੈਸਾ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਮਲਾਇਆ ਦੀਆਂ ਪੁਲਿਸ ਫ਼ੋਰਸਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ। ਇਹ 1970ਵਿਆਂ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।
- 1937 ਅਤੇ 1981: 1937 ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦਸ ਮੈਂਬਰੀ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਟਰਸਟੀਜ਼ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੋਰਡ ਕੁਈਨ ਸਟਰੀਟ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਦੇ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੈਂਟਰਲ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੋਰਡ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- 1942 ਤੋਂ 1945: ਜਪਾਨੀ ਕਬਜ਼ੇ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਠਾਹਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ।
- 12 ਅਕਤੂਬਰ 1966 ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ, ਜੋ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਜਨਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਆਂਦੀ ਗਈ। ਭਾਈ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਮਗਰੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟਾਕਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਜਲਾਵਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ 5 ਜੁਲਾਈ 1856 ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ (ਸਿੱਖਆਰਆਈ)।
- 23 ਅਕਤੂਬਰ 1995: ਮੁੜ ਬਣਾਇਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਦਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਰੱਖੀ ਗਈ। 14 ਨਵੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਰੀਟੇਜ ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿਸਟੋਰਿਕ ਸਾਈਟ ਐਲਾਨਿਆ, ਅਤੇ 3 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਮਿਨਿਸਟਰ ਮੈਂਟਰ ਲੀ ਕੁਆਨ ਯੂ ਨੇ ਭਾਈ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵੱਡੀ ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।
ਅੱਜ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸੱਤੇ ਦਿਨ ਲੰਗਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੇ ਹਰ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖਾਣੇ ਵਰਤਾਏ (ਤਬਲਾ)। ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਈ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਸਿੱਖ ਆਗੂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਭੇਜਿਆ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Gurdwara Sahib Silat Road: history (the temple's own account), Central Sikh Gurdwara Board, Singapore. sikhs.org.sg
- Bhai Maharaj Singh: freedom fighter for Panjab (Harinder Singh, 15 May 2017), SikhRI. sikhri.org
- Temple has special place in Singapore history (Elavarasi Stephen), Tabla!. tabla.com.sg