ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਸ਼ੰਕਰ

ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਸ਼ੰਕਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਜਮਾਦਾਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 18 ਜੂਨ 1933 ਤੋਂ 13 ਜੂਨ 1936 ਤੱਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ‘ਸ਼ੰਕਰ’ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। 45 ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਇੰਦਰਾਜ ਹੈ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਨ, ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਜਮਾਦਾਰ, ਯਾਨੀ ਵਾਇਸਰਾਏ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਅਫ਼ਸਰ, ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੌਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸੰਭਾਲੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ 17 ਤੋਂ 18 ਜੂਨ 1933 ਤੱਕ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ 13 ਜੂਨ 1936 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 1933 ਤੋਂ 1946 ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਂ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ, ਜੋ ਸੂਚੀ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਅਰਸੇ ਨਾਲੋਂ ਲੰਮਾ ਹੈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1923 ਤੋਂ 1924: ਪੰਜਾਬ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ)।
• 18 ਜੂਨ 1933: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ, ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੌਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ (ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੂਚੀ)।
• 13 ਜੂਨ 1936: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁੜ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਦੇ ਹਨ (ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੂਚੀ)।

ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਅਸਰਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਦ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (ਫ਼ਿਜ਼ਿਕਸ) ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।