ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ
Professor Manjit Singh
ਫ਼ਰਵਰੀ 1999 ਵਿੱਚ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆ; ਸੂਚੀਆਂ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰਵਰੀ 1999 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਪ੍ਰੋ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ” ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ “ਭਾਈ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ” ਲਿਖਦਾ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 7 ਫ਼ਰਵਰੀ 1999: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬੀਰਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ (ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ), ਤਖ਼ਤ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ (ਗਿਆਨੀ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ) ਅਤੇ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ (ਪ੍ਰੋ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ) ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
- 13 ਫ਼ਰਵਰੀ 1999: ਗੋਬਿੰਦ ਠੁਕਰਾਲ ਨੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਨਾਂਦੇੜ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
- 14 ਫ਼ਰਵਰੀ 1999: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਤੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕਰਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਖ਼ਤ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦੇ ਦਸ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਬਾਦਲ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ”।
ਦੋ ਸੂਚੀਆਂ ਇੱਕ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਟੇਬਲ 1952 ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਇੱਕ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1994 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ 1995 ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖੋਲ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ। ਸਿੱਖਨੈੱਟ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਹਟਾਏ ਗਏ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਗਿਣਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕ ਦੇ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਚੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਉਹ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਕਿ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਚੀਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਸਰੋਤ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Badal, Tohra urged to resign (Punjab page, The Tribune, 8 February 1999), The Tribune. tribuneindia.com
- Time to define SGPC, Akal Takht powers (Gobind Thukral, The Tribune, 13 February 1999), The Tribune. tribuneindia.com
- Sikh sangat demands probe into 'misdeeds' of SGPC members (Punjab page, The Tribune, 14 February 1999), The Tribune. tribuneindia.com
- Akal Takhat Jethedar: A History (Jagpal Singh Tiwana, 10 December 2009), SikhNet. sikhnet.com
- Jathedar of the Akal Takht (table of Jathedars; used only for the 1994 to 1997 acting entry, as nothing better loaded), Wikipedia. en.wikipedia.org