ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਰਤੇ ਪਰਵਾਨ (ਕਾਬੁਲ)

ਇਹ ਕੀ ਹੈ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਰਤੇ ਪਰਵਾਨ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਕਰਤੇ ਪਰਵਾਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ ਅੱਠ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਹੈ। 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਪੱਕੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਤ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਸਕੂਲ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਜਿੱਥੇ 1,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਪੈਚ ਲਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੀਲੇ ਝੰਡੇ ਲਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਹੀ ਰਿਪੋਰਟ 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 50,000 ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ 372 ਪਰਿਵਾਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਨੇ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਮੁੜ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 140 ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਬਚੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।

ਨਾਂ ਲਏ ਆਗੂ: ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ 2018 ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੱਸਿਆ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• ਮਾਰਚ 2020: ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ 25 ਲੋਕ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਹਿਜਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
• 5 ਅਕਤੂਬਰ 2021: ਏਐੱਨਆਈ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਵਰਲਡ ਫ਼ੋਰਮ ਦੇ ਪੁਨੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਧੋਕ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਇਸ ਦੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
• 18 ਜੂਨ 2022: ਗੇਟ ਉੱਤੇ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 6 ਵਜੇ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸਫੋਟਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਡੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਕ ਲਈ ਗਈ, ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸੱਤ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਫ਼ੋਰਸਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਹਮਲਾਵਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੰਦਰ ਲਗਭਗ 30 ਲੋਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗ਼ਜ਼ਨੇਚੀ ਨੂੰ ਗੇਟ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਸਮੇਤ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਇਹ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੇ ਆਈਐੱਸਆਈਐੱਸ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਸੇ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਸੀਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣ ਦਾ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹੁਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ 2022 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹੀ ਇੱਕ ਚੱਲਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਜਾਂ ਚੱਲਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਬਾਅਦ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।