ਜਥੇਦਾਰ ਤੋਤਾ ਸਿੰਘ

ਜਥੇਦਾਰ ਤੋਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਮਾਰਚ 1941 ਨੂੰ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)। ਪ੍ਰੈੱਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇਦਾਰ ਲਿਖਦੀ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਸਰੋਤ ਵੇਖੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ: 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ, 1969 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਵੱਖਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਨ ਮਗਰੋਂ 17 ਸਾਲ ਉੱਥੇ। 1978 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 17 ਸਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਵੀ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸਨ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।

1985 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਰਨਾਲਾ, ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਅਕਾਲੀ ਧੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਇਆ। ਮਾਨ ਉਸ ਸਾਲ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ।

ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ

• 1997: ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਏ ਗਏ।
• 2002: ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਮੁੜ ਚੁਣੇ ਗਏ। 2007 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਏ।
• 2012: ਧਰਮਕੋਟ ਤੋਂ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
• 2017 ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਰਮਕੋਟ ਹਾਰ ਗਏ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।

ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ, 5 ਮਈ 2012 ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਮੋਹਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਗੱਡੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਸੁਣਾਈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਜ਼ਾ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਰੀ ਹੋਏ।

ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕੋਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮਗਰੋਂ 21 ਮਈ 2022 ਨੂੰ 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਮਾਨ ਆਖਿਆ; ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ (ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ, ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।

ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਦਲ ਦੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ, ਕੈਬਨਿਟ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਹੇਠ 1992 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਸਰੋਤ ਵੇਖੇ ਗਏ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਗਾੜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਜਾਂ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਦੇ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।