ਸੂਰੋਂ ਦੇ ਭਾਈ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ

ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੂਰੋਂ ਦੇ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 2014 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਬੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਜਿਊਂਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਗੇ ਉਹੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਅਤੇ ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨੇ ਛਾਪਿਆ।

ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ 11 ਜਨਵਰੀ 2015 ਦੀ ਸੂਚੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 13 ਫ਼ਰਵਰੀ 1995 ਨੂੰ ਦਰਜ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕੇਸ ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਨਲ ਕੋਡ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ 302, 380 ਅਤੇ 392 ਸਮੇਤ 120-ਬੀ ਹੇਠ, ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਬਚਨਾ ਰਾਮ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਾ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾੜਕੂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਉਹ ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋੜਨ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1995: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਪੈਰੋਲ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
• 18 ਨਵੰਬਰ 2014: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਰੱਦ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
• ਦਸੰਬਰ 2014: ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ 13 ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਭੇਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦਾ 11 ਜਨਵਰੀ 2015 ਦਾ ਲੇਖ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 9 ਉੱਤੇ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸਨ।
• ਸਤੰਬਰ 2019: ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਅੱਠ ਕੈਦੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।
• ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ: ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ 23 ਜਨਵਰੀ 2023 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਲਾਲ ਸਿੰਘ, ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਸਤੰਬਰ 2019 ਦੇ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਮਗਰੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ। ਜੋ ਸਰੋਤ ਵੇਖੇ ਗਏ ਉਹ 1995 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਰਿਹਾਈ ਮਗਰੋਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।